text stringlengths 1 2k | image imagewidth (px) 995 995 | font_path stringlengths 30 66 | bg_color listlengths 3 3 | font_color listlengths 3 3 | font_size int64 11 24 | image_width int64 512 512 | image_height int64 512 512 | image_dpi int64 140 140 | text_vertical_alignment stringclasses 1 value | text_horizontal_alignment stringclasses 1 value | paragraph_bboxes listlengths 1 7 | transformation dict |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Eg finn enga ástæðu til að víkja frekar að
ræðum einstakra þm., en get yfirleitt tekið undir
sparnaðarræður þeirra; að eins að þeir sýni það
þá við atkvæðagreiðsluna, að þeim séu þær
alvörumál, en að hitt verði eigi ríkara í huga, að
ýmsum gleymist sparnaðurinn, er kjördæmi
þeirra á í hlut, en séu hans vel minnugir, þegar
um fjárveitingar til annara kjördæma, en þeirra
eigið, er að ræða.
Benedikt Sveinsson Eg verð að gera stutta grein
fyrir breyt.till. mínum á þingskj. 394. - Eg þykist
vita, að nýjar fjárkvaðir muni mælast lítt fyrir,
þar sem ræður flestra háttv.þm. hneigjast að
sparnaði. Eg er þeim að mörgu leyti samdóma,
enda bera þessar breyt.till. mínar ljóst vitni þess,
að eg hefi haft sparnaðarviðleitnina ríkt í huga,
svo eru þær hóglegar og fara fram á lítið. Eg hef
þá leyft mér, að koma tram með þá breyt.till. við
13. gr. A. 1. b, að fyrir 4900 kr. komi 5000 kr.,
og liðurinn hækki um einar 100 kr. Þessi tillaga
fer fram á það, að tveir starfsmenn við pósthúsið | icelandic_fonts/Klee_One/variant_0.ttf | [
235,
228,
214
] | [
52,
22,
80
] | 20 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
18,
932,
389
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Eg finn enga ástæðu til að víkja frekar að ræðum einstakra þm., en get yfirleitt tekið undir sparnaðarræður þeirra; að eins að þeir sýni það þá við atkvæðagreiðsluna, að þeim séu þær alv... | {
"type": "none"
} | |
En eg held að slíkt verði ekki sannað. Áhugi meðal
alþýðumanna er tæplega svo rótgróinn eða lifandi,
að unt sé að halda bændum í þessum
nauðsynlega samvinnufélagsskap, án þess að þeir
njóti til þessa styrks, sem hingað til hefir verið
veittur. Og er það að sumu leyti ekki nema
eðlilegt. Kostnaðurinn við smjörgerð rjómabúanna
er miklu meiri, en flestir, er ekkert til þekkja, geta
gert sér í hugarlund. Mér er þetta vel kunnugt, því
eg hefi verið formaður eins af þessum búum.
Eingöngu framleiðslukostnaður smjörsins er hér
um bil 20 aurar á pund, fyrir utan
flutningskostnað á rjómanum. Auka hinar slæmu
samgöngur mjög erfiðleikana við rekstur
rjómabúanna. Og þar sem hin háttv. deild hefir
nýfelt þýðingarmikla tillögu til samgöngubóta á því
svæði, sem rjómabúin starfa mest, þá hefir hún
með því eigi gert bændum hægara fyrir með
framleiðslu smjörsins. Kringumstæðurnar hafa
þannig ekki breytst mikið til batnaðar. Og þegar
litið er á verð það, sem á undanförnum árum hefir
fengist fyrir smjör rjómabúanna, sem mun hafa
verið 80-90 aur. fyrir pundið, og þar frá eru svo | icelandic_fonts/Noto_Sans_Elymaic/variant_0.ttf | [
238,
243,
221
] | [
14,
10,
75
] | 19 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
18,
945,
977
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "En eg held að slíkt verði ekki sannað. Áhugi meðal alþýðumanna er tæplega svo rótgróinn eða lifandi, að unt sé að halda bændum í þessum nauðsynlega samvinnufélagsskap, án þess að þeir nj... | {
"type": "none"
} | |
Almenningur þekkir fullkomlega allan hag sjóðanna meðan þeir eru litlir, og í því er ekki lítið aðhald fólgið fyrir stjórnendur
þeirra. Þetta er þýðingarmikið atriði. Geta má þess líka, að það gæti vel komið til mála, að eftirlit með smærri sjóðum yrði þeim
beinn skaði. Menn, sem brjótast í smáfyrirtæki, hafa sterka ábyrgðartilfinningu fyrir því, hvernig þeim farnast. En ef maður er
sendur af stjórninni til þess að yfirlíta alt, finst þeim ábyrgðin tekin af sér - þeir þurfi ekkert um þetta að hugsa.
Ábyrgðartilfinningin rýrist og eru auðsénar afleiðingarnar. Hitt er lítilsvert atriði, en þó ekki einkis vert, að eftirlitsferðirnar og
eftirlitið verður tiltölulega mjög dýrt meðan sjóðirnir eru litlir. Það hlýtur að liggja í augum uppi, að eftirlitið í samanburði við
gagnið, sem af því leiðir, verður dýrara eftir því, sem sjóðirnir eru minni. Þetta, sem eg hefi nú nefnt, ásamt fleira, sem að nokkru
leyti er tekið fram í nefndarálitinu, gerði það að verkum, að minni hl. er í engum vafa um, og hyggur að því verði ekki með rökum
mótmælt, að eftirlitsþörfin er hverfandi þegar sparisjóðirnir eru litlir, hjá því þegar þeir eru orðnir stórir. Þegar þeir eru orðnir að
heilum bönkum með margbrotnum viðskiftum, er eftirlitið óhjákvæmilegt, en mjög svo hæpið, að það leiði til nokkurs góðs meðan
þeir eru smáir. Því má ekki gleyma í þessu sambandi, að smásparisjóðum er gert að skyldu eftir frumv. engu síður en þeim
stærri, að haga bókfærslu sinni og öllu fyrirkomulagi eftir þeim reglum, sem stjórnarráðið setur, og eina að senda stjórnarráðinu
skýrslu um hag sinn. Eitt atriði í nefndaráliti minni hlutans, sem þar er fljótlega farið yfir, vildi eg skýra örlítið nánar, svo að
menn sjái, að þar er ekki alveg talað út í bláinn. Það er um aðgreininguna á eiginlegum sparisjóðum og bönkum. Þó að það
fyrirkomulag, sem vér höfum nú, sé ekki allskostar heppilegt, þá er alt annað mál, hvort tiltækilegt er að fá því breytt í betra
horf. En geti það nú komið til mála, þá breytist málið alt. | icelandic_fonts/Petemoss/variant_0.ttf | [
241,
236,
232
] | [
0,
38,
52
] | 17 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
228,
945,
767
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Almenningur þekkir fullkomlega allan hag sjóðanna meðan þeir eru litlir, og í því er ekki lítið aðhald fólgið fyrir stjórnendur þeirra. Þetta er þýðingarmikið atriði. Geta má þess líka,... | {
"type": "none"
} | |
Það er í 3 aðalatriðum, sem frv. þetta gerir
breytingu á núverandi fyrirkomulagi. Fyrsta
breytingin er sú, að umsjón þjóðjarða sé falin
hreppstjórum undir yfirumsjón sýslumanna.
Tilgangurinn með þessari breyt.till. er sá,
sumpart að gera eftirlitið auðveldara og sumpart
að gera það áhrifameira. Það kom til athugunar í
nefndinni, hvort ekki væri rétt að hafa
frumvarpið víðtækara - láta það ná til allra
þjóðjarða, eins þeirra, sem nú eru beint undir
umsjón sýslumanna. Í fjórum sýslum landsins er
því nefnilega svo farið með þjóðjarðirnar, að þær
standa undir beinu eftirliti sýslumanna. Þessar
sýslur eru: Vestmannaeyjar, Gullbringusýsla,
Barðastrandasýsla og Strandasýsla. Nefndin
komst þó að þeirri niðurstöðu, að gera enga
breytingu á núverandi fyrirkomulagi í þessum
sýslum, enda er það mjög svipað því
fyrirkomulagi, sem hér er farið fram á. Önnur
breytingin er viðvíkjandi borgun á eftirgjaldi
jarðanna. Í ábúðarlögunum frá 12. Janúar 1884 er | icelandic_fonts/Zen_Kaku_Gothic_New/variant_0.ttf | [
234,
235,
221
] | [
18,
27,
65
] | 22 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
18,
945,
977
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Það er í 3 aðalatriðum, sem frv. þetta gerir breytingu á núverandi fyrirkomulagi. Fyrsta breytingin er sú, að umsjón þjóðjarða sé falin hreppstjórum undir yfirumsjón sýslumanna. Tilgangu... | {
"type": "none"
} | |
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga
Guðjón Guðlaugsson (flutningsm).: Það er bæði
stutt frumv. og auðskilið, er hjer liggur fyrir hinni
háttv. deild til umr., og ekki heldur óvenjulegt,
svo að þess gerist ekki þörf, að fara nema örfáum
orðum um það. Frumv. fer fram á, að tanginn
Gjögur, sem er milli Norðurfjarðar og
Reykjarfjarðar í Strandasýsln, verði löggiltur
verzlunarstaður. Jeg býst við, að sumum kunni
að þykja löggilding þessi óþörf; þar sem ekki er
nema ¼ úr mílu til næsta verzlunarstaðar. En
ástæðan til, að frumv. þetta er fram komið fyrir
þingið, er í fyrsta lagi sú, að meiri hluti hreppsbúa
þeirra, er hjer eiga hlut að máli, hafa óskað þess.
Enn er það, að verzlunarstjórinn í Norðurfirði
hefur og óskað þess. Höfnin á þessum stað er góð.
Jeg skal ekki segja um, hvernig hún er í rokum og
stórsjóum. Ef hún skyldi reynast illa í stormum
og illviðrum, er ekki annað fyrir skipin en að
leita inn til Reykjarfjarðar. Og það er eitt, sem
mælir með þessu frumv., að Gjögur virðist vera | icelandic_fonts/Aleo/variant_0.ttf | [
240,
242,
227
] | [
60,
62,
32
] | 21 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
6,
758,
42
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga"
},
{
"bbox": [
50,
135,
943,
988
],
"column": 0,
"paragraph_index": 2,
"paragraph_text": "Guðjón Guð... | {
"type": "none"
} | |
eins 4 af 227. Næst henni er Árnessýsla með 18 ógilda af 678 seðlum. Næst hæst er tala
ógildra seðla í Gullbringu- og Kjósarsýslu, sem sje 47 af 725 seðlum. Það er 7%. Að
samdóma áliti allra eru í Vestur- Ísafjarðarsýslu ógildir alls 18% af seðlunum. Þetta er langtum
meira en í nokkru öðru kjördæmi landsins. | icelandic_fonts/Lovers_Quarrel/variant_0.ttf | [
239,
236,
231
] | [
16,
8,
1
] | 21 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
411,
930,
584
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "eins 4 af 227. Næst henni er Árnessýsla með 18 ógilda af 678 seðlum. Næst hæst er tala ógildra seðla í Gullbringu- og Kjósarsýslu, sem sje 47 af 725 seðlum. Það er 7%. Að samdóma áliti ... | {
"type": "none"
} | |
Nei, þeir verða að gera sér að góðu að fá
vanþakklæti og eftirtölur að launum fyrir starfa
sinn. Þessir áhugamenn sem vilja fórna lífi sínu
til að fylla þau skörð, sem auð standa, fá það
eitt fyrir, að þeir eru kallaðir betlarar. En hvað
gerir svo - þingið ? Þingmönnum varð ekki ilt af
því í fyrra að hækka sitt eigið kaup, svo að
nemur mörgum slíkum styrkveitingum, sem til
listamanna ganga. Þó að eg beri mikla virðingu
fyrir okkur þingmönnunum og starfi okkar, þá
er ekki hálft gagn að setu okkar hér á móti
verki eins slíks manns. Og sízt getum við staðið
okkur við að brigzla þessum mönnum um betl,
þegar við erum að auka okkar eigin tekjur. En
hvað segjum við svo um almenning, bændur og
fólk út um land? Það kann ekki verri löst á
neinum manni heldur en þann, að hann hafi
einhverntíma fengið bitling. Eg veit það, að
mínir kjósendur sumir hverjir bera til mín
þungan hug fyrir það, að eg er hlyntur skáldum
og listamönnum, og eg býst við að það sé það
alvarlegasta, sem þeir hafa á móti mér En ef | icelandic_fonts/REM/variant_0.ttf | [
239,
239,
225
] | [
39,
29,
18
] | 21 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
6,
943,
989
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Nei, þeir verða að gera sér að góðu að fá vanþakklæti og eftirtölur að launum fyrir starfa sinn. Þessir áhugamenn sem vilja fórna lífi sínu til að fylla þau skörð, sem auð standa, fá það ... | {
"type": "none"
} | |
St.) hefir gert grein fyrir henni og hvað nauðsynlegt sé til þess að flutningabrautin í Eyjafirði
komi að fullum notum, að árnar séu brúaðar, sem eru á þeim hluta brautarstæðisins, sem
enn er ógerður. En þess er enginn kostur, nema landssjóður leggi fram fé til þess, því að
þetta er lögákveðin flutningabraut og fé má ekki leggjast til hennar úr sýsluvegasjóði eða
hreppsvegasjóði. Í 10 ár hefir ekkert verið veitt til framhalds brautarinnar. Upphæðin er sú
sama, sem við bárum fram við 2. umr. að yrði varið til flutningabrautarinnar. En nú förum
við fram á að brúa þessar ár: Finnastaðaá, Skjóldalsá og Djúpadalsá, alls 9500 kr. Þar við
bætist fyrir áhöld og verkstjórn 500 kr. Ef þetta næði fram að ganga yrði mögulegt að fara
með vagna mikið af veginum milli Grundar og Saurbæjar, með því að ryðja og slétta milli
brúnna svo að akfært yrði. Eg vona, að þingd. líti sanngjarnlega á þetta mál, sökum þess, hve
lengi hefir dregist að halda áfram brautinni, og má svo að orði kveða, að héraðsmönnum sé
lögbannað að gera þessar brýr, meðan ekkert fé er veitt til þeirra, af því það er lögboðið, að
landssjóður skuli kosta brautina og brýrnar. Eg skal áður en eg sest niður gera stutta
fyrirspurn til háttv. fyrverandi ráðherra (B. J.). Eg sé að í 16. gr. stendur lítil upphæð, 300
kr., í leigu eftir Gullfoss. En nú hefi eg heyrt, að ráðherra hafi 1909 leigt fossinn norskum
ingeniör Johnson að nafni, og hafi hann verið að selja aktiur og mynda félag til að nota
fossinn. Sé þetta satt, þá skil eg ekki, að þessi liður þurfi að standa á fjárlögunum. Eg vænti,
að háttv. fyrverandi ráðherra taki af öll tvímæli um það, hvernig í þessu liggur.
Bjarni Jónsson Eftir tillögum hins háttv.þm. S.-Þing. (P. J.) er ætlast til að fella niður
fjárveitingu til símans frá Búðardal til Stykkishólms. Það tel eg illa ráðið, ekki sízt fyrir þá
sök, að þessi fjárveiting var tekin út af fjárl. á síðasta þingi. | icelandic_fonts/Asar/variant_0.ttf | [
252,
248,
249
] | [
71,
32,
54
] | 12 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
200,
940,
664
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "St.) hefir gert grein fyrir henni og hvað nauðsynlegt sé til þess að flutningabrautin í Eyjafirði komi að fullum notum, að árnar séu brúaðar, sem eru á þeim hluta brautarstæðisins, sem ... | {
"type": "none"
} | |
almenn tolllög, en til þess. Sami
háttv.þm. sagði, að ekki væri hægt að gera
mismun á sumum vörutegundum vegna
þekkingarskorts, t. d. væri ekki hægt að
gera mismun á bómull og silki. Það getur
vel verið, að vér höfum ekki tollþekkingu
á ýmsum vörum, en þetta sannar að eins, að
vér erum ekki nógu þroskaðir til að setja
á stofn fyrirkomulag það, er frumv. fer
fram á. Háttv. 1. þm. G.-K. (B. Kr.) sagði, að
það væri alment álitið, að ekki væri synd
að svíkja toll. | icelandic_fonts/Monofett/variant_0.ttf | [
239,
230,
216
] | [
5,
34,
33
] | 22 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
302,
932,
693
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "almenn tolllög, en til þess. Sami háttv.þm. sagði, að ekki væri hægt að gera mismun á sumum vörutegundum vegna þekkingarskorts, t. d. væri ekki hægt að gera mismun á bómull og silki. Þa... | {
"type": "none"
} | |
Ef litið er á skýrsluna frá þessum skóla, og litið er á hana með réttsýni,
án þess að einblína á einstakar ræður, og ef tekið er tillit til sögusagna
kunnugra manna, sem engin ástæða er til að efast um, þá verður það
augljóst hverjum manni, að þessi skóli er í fremstu röð unglingaskóla
hér á landi: Það hefir verið fært sem ástæða móti þessari styrkhækkun,
að fleiri skólar mundu koma á eftir og heimta ið sama. Eg sé ekki, að
það væri svo ægilegt, þó að fleiri skólar kæmu á eftir, ef þeir gætu
sannað, að þeir hefðu jafn-góð skilyrði og Núpsskólinn, þá væri
sannarlega ekki horfandi í styrkinn til þeirra. Yfir höfuð er eg þeirrar
skoðunar, að unglingaskólarnir hafi gert mikið gagn hér á landi og að
styrkurinn til þeirra hafi borið betri ávöxt en styrkur til margra annara
skóla hér á landi. Eg vil mæla ið bezta með því, að styrkurinn verði
veittur, og mér er því ljúfara að mæla með því, að eg þekki manninn,
sem í hlut á (séra Sigtrygg Guðlaugsson) og veit að hann er
valinkunnur sæmdarmaður og er sérstaklega hneigður fyrir þetta starf.
Þessi skóli hefir verið borinn saman við Hvíárbakkaskólann. Mér hefir
heyrst, að menn vilji telja þann skóla hæstan allra unglingaskóla á
landinu. Það er líklega fyrir nafnið - lýðháskóli. En það nær ekki
nokkurri átt. Eg get ekki betur séð af skýrslu þess skóla, en að sömu
námsgreinar séu kendar þar og við Núpaskólann. Eg get því ekki séð,
að Hvítárbakkaskólinn verðskuldi nafnið »lýðháskóli« fremur en
margir aðrir unglingaskólar hér á landi. Sannleikurinn er sá, að það
verðskuldar enginn þeirra það nafn. Þá eru bitlingarnir, sem mest
hefir verið skrafað um á. þessu og undaförnum þingum. Eg get verið
samdóma þeim mönnum, sem ekki vilja kalla allar þessar fjárveitingar
bitlinga, því að margar af þeim eru eins nauðsynlegar og sumar aðrar
fjárveitingar, sem veittar eru til atvinnuveganna á sjó og landi. Hitt er
annað mál, hvort stefna þingsins hefir ávalt verið sem réttmætust í
þessu máli. | icelandic_fonts/Ysabeau/variant_0.ttf | [
238,
233,
223
] | [
52,
55,
70
] | 16 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
7,
945,
988
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Ef litið er á skýrsluna frá þessum skóla, og litið er á hana með réttsýni, án þess að einblína á einstakar ræður, og ef tekið er tillit til sögusagna kunnugra manna, sem engin ástæða er t... | {
"type": "none"
} | |
einir skuli teljast embættismenn, sem konungur
veitir embætti, en þetta getur ekki staðist. Þeir
verða taldir embættismenn, sem ráðherra veitir
embætti eða stöðu í landsins þjónustu, en hingað til
hygg eg ekki að talið hafi verið nauðsynlegt, að hver
sá er stöðu hefir í landsins þjónustu, hafi rétt
innborinna manna. Upp hitt atriðið, að
embættismenn hér skuli kunna íslenzka tungu, er
það að segja, að þess er ekki nokkur þörf að taka
slíkt ákvæði upp í stjórnarskrána. Þetta er ákveðið í
mörgum konungsúrskurðum, útgefnum um miðja
19. öld. Ef nauðsynlegt þykir að taka það betur fram,
má gera það með einföldum lögum. 2. brtill. á sama
þgskj. fer fram á það, að flytja megi embættismenn
úr einu embætti í annað. Ef eftirlaun verða aftekin,
þá er ekki ástæða til að heimila stjórninni það að
geta flutt embættismenn úr einu embætti í annað
móti vilja þeirra. Það er mikill munur nú, þar sem
eftirlaun eru lögmælt. Till. | icelandic_fonts/Rubik_Scribble/variant_0.ttf | [
252,
248,
247
] | [
3,
44,
12
] | 17 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
139,
945,
855
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "einir skuli teljast embættismenn, sem konungur veitir embætti, en þetta getur ekki staðist. Þeir verða taldir embættismenn, sem ráðherra veitir embætti eða stöðu í landsins þjónustu, en... | {
"type": "none"
} | |
frv., var einmitt orðuð af honum á fundi í háskólaráðinu. (Guðm. Hannesson: Það held eg ekki) . Jú, mér er kunnugt um
það, því að eg var á fundinum, sem háskólaráðið hélt, þegar því hafði verið sent málið til umsagnar, og eg er sjálfur skrifari í
háskólaráðinu. Eg verð ennfremur að taka það fram, að með allri virðingu fyrir próf. Birni Ólsen, tel eg hans dóm eða álit
engan hæstaréttardóm í máli þessu. Eg tel hann engu bærari til að dæma um þetta mál en rektor Mentaskólans, Geir Zoöga,
sem líka er klassískur málfræðingur. Hefir hann ritað undir áskorunina til þingsins um að koma kenslu þeirri á fót, sem hér er
ætlast til. Og óviðfeldið er það í meira lagi, að próf. Ólsen lýsir yfir því í skjali, sem hann væntanlega veit, að lagt yrði hér
fram, að enginn Íslendingur sé fær um að takast kensluna á hendur. Hvað ætli verði síðar, ef allir hérlendir menn eru nú óhæfir
til þess? Menn hafa sagt, að betra mundi að koma þessari kenslu fyrir í Mentaskólanum, og þeir gera sér glæsilegar vonir um,
að það muni verða mjög ódýrt, ekki nema svo sem 300–400 kr. að því er einhver sagði. Eg held það sé mesti misskilningur.
Eg held að það mundi reynast miklu dýrara, því að menn verða að gá að því, að tímakensla við mentaskólann er þó goldin með
kr. 1.50 um klukkutímann. Auk þess veit eg ekki betur, en sífelt þurfi að bæta við kenslukröftum við Mentaskólann, vegna
þess að tvískifta þarf sumum bekkjunum, sakir hinnar miklu aðsóknar. Kennarar hans munu því ekki geta bætt á sig neinum
tímum. Þá er það látið klingja við, eins og líka kemur fram og áður er að vikið, í bréfi próf. Ólsens, að ekki sé til neinn hæfur
maður í atöðuna, en það er ekki annað en gamla mótbáran frá 1909 og 1911, þegar Háskólinn var stofnaður. Þá átti enginn
hæfur maður að. vera til í nein kennaraembættin við Háskólann. Það er ekki mitt að dæma um það, hvort kennarar Háskólans
hafa reynst starfanum vaxnir, en það held eg að mér sé óhætt að segja, að engir þeirra hafi orðið sér til stórskammar í stöðu
sinni. | icelandic_fonts/Kolker_Brush/variant_0.ttf | [
241,
239,
230
] | [
57,
79,
58
] | 16 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
270,
942,
725
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "frv., var einmitt orðuð af honum á fundi í háskólaráðinu. (Guðm. Hannesson: Það held eg ekki) . Jú, mér er kunnugt um það, því að eg var á fundinum, sem háskólaráðið hélt, þegar því ha... | {
"type": "none"
} | |
deild nú hefir sýnt, að þeirra er altaf óskað, og þá er að
eins töf að því að þurfa að biðja um þær í hvert sinn.
Forseti (M.A.): Eg skal athuga það. ATKV.GR.: Í nefndina
kosnir: Halldór Steinsson Tryggvi Bjarnason Matthías
Ólafsson Kristinn Daníelsson Jón Jónsson Dagskrá: 1.
Frv. til laga um íslenzkan sérfána (35, 42); 1. umr. 2. Frv.
til laga um breyting á lögum nr. 52, 10. Nóv. 1905, um
stofnun Fiskiveiðasjóðs Íslands (38); 1. umr. 3. Frv. til
laga um breyting á lögum 16. Nóv. 1907, um skipun
læknahéraða o. fl. (39); 1. umr. 4. Till. til þingsál. um
skipun nefndar til að íhuga hag Landsbankans (40); ein
umr. 5. Till. til þingsál. um skipun nefndar til að íhuga
samgöngumál (41); ein umr. Allir á fundi, nema Einar
Jónsson 1. þm. Rangv., er hafði tilkynt forföll. Fundarbók
lesin upp, samþykt og staðfest. Forseti tilkynti, að
stjórnarskrárnefnd hefði kosið sér formann L. H.
Bjarnason, 1. þm. Rvk, og skrifara Jón Magnússon, þm.
Vestm., og nefnd sú sem kosin var til að íhuga frv. til laga
um samþyktir um eftirlit úr landi með fiski. Veiðum í
landhelgi, hefði kosið sér formann Kristinn Daníelsson,
2. þm. G.-K., og skrifara Matthías Ólafsson, þm. V.Ísf.
Forseti skýrði frá, að útbýtt hefði verið í deildinni: 1.
Frumvarpi til laga um breyting á lögum nr. 18, 9. Júlí
1909 um styrktarsjóð handa barnakennurum. Flutnm.:
Lárus H. Bjarnason og Jón Jónsson (48). Forseti skýrði | icelandic_fonts/Familjen_Grotesk/variant_0.ttf | [
248,
237,
219
] | [
66,
61,
57
] | 20 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
1,
910,
69
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "deild nú hefir sýnt, að þeirra er altaf óskað, og þá er að eins töf að því að þurfa að biðja um þær í hvert sinn."
},
{
"bbox": [
50,
149,
941,
994
],
... | {
"type": "none"
} | |
maklegan, þegar sú stefna er tekin að styrkja
einstakan mann í hverri grein. Af því vér höfum fáa
menn, sem hafa hæfileika í þessa átt -
uppgötvunaráttina - þá er ilt ef þeir fá ekki notið
sín vegna fjárskorts og þekkingarleysis. Maður
þessi hefir starfað að því að uppgötva, og fundið
upp ýmislegt, sem er markvert. Eg vil leyfa mér að
benda á fátt eitt. - Ein uppgötvun hans er fólgin í
því, að sé rafleiðsla í húsi, þá er hægt að láta bjöllu
segja til í svefnherberginu eða hvar sem vill í húsinu,
ef hitastig breytist. Þetta hefir mikla þýðingu, t. d.
ef kviknar í húsinu, þá hringir bjallan og vekur fólkið,
eg hef séð hana verka í hita frá 18-40° R. og tókst
ágætlega. Önnur uppfundning hans er í því fólgin,
að hægt er að láta orgel eða píanó rita alt upp, sem
spilað er á hljóðfærið, og það nákvæmlega, með
lengd nótna og taktstrikum. Þetta er uppgötvun,
sem ekki er þekt í heiminum, að því er eg veit bezt,
en hefir þó mjög mikla þýðingu, t. d. fyrir
kompónista. | icelandic_fonts/Plus_Jakarta_Sans/variant_0.ttf | [
238,
234,
216
] | [
3,
17,
52
] | 20 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
51,
945,
944
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "maklegan, þegar sú stefna er tekin að styrkja einstakan mann í hverri grein. Af því vér höfum fáa menn, sem hafa hæfileika í þessa átt - uppgötvunaráttina - þá er ilt ef þeir fá ekki not... | {
"type": "none"
} | |
gr. „ráðendur“. Þetta eru þá helztu agnúarnir, sem eg get fundið í fljótu
bragði, og væri æskilegt, að nefndin vildi á einhvern hátt bæta úr þeim.
Eg legg ekki áherzlu á, hvernig það er gert, en álit heppilegast að nefndin
tæki frv. til nýrrar yfirvegunar.
Framsögumaður (Jón Magnússon) Mér þykir vænt um, að háttv. 1. þm.
Rvk. (L. H. B.) hefir lagt svo mikla rækt við þetta mál, en þess mátti
reyndar vænta, því bæjarstjórn Reykjavíkur hefir lagt mikla áherzlu á að
þetta frv. kæmi fram. Það er satt sem hv.þm. segir, að með frv. sé gengið
nærri persónulegu frelsi manna. En með þessu frv. er ekki gengið nær
persónulegu frelsi, heldur en með aðflutningsbannslögunum frá 1909. Það
sem helzt er haft fyrir augum í 2. gr., er að koma í veg fyrir að
veitingastaðir, sem fult er af hér austur um sveitir, geymi vínföng fyrir
fólk. Mér fyrir mitt leyti er ekki svo fast í hendi með þetta atriði, en það
sem eg aðallega vildi fá framgengt með þessu frv. | /System/Library/Fonts/Supplemental/Trebuchet MS.ttf | [
243,
236,
225
] | [
79,
13,
18
] | 14 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
260,
945,
375
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "gr. „ráðendur“. Þetta eru þá helztu agnúarnir, sem eg get fundið í fljótu bragði, og væri æskilegt, að nefndin vildi á einhvern hátt bæta úr þeim. Eg legg ekki áherzlu á, hvernig það er... | {
"type": "none"
} | |
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga
Eg finn ekki ástæðu til þess, að ræða málið nú. Það hefir
þegar verið gert, og eg vona að það njóti sömu velvildar
héðan af, sem hingað til.
Eg ætla að víkja dálítið við orðum þess háttv. þm., sem
talaði um 1. málið. Eg vona að háttv. deild sýni þessu
frumv. eigi að eins sömu velvild og áður, heldur meiri, og
að nú greiði bæði bannvinir og aðrir því atkvæði.
Eg held að l. liður í breytingartillögunni á þingskjali 281 sé
ekki til bóta. Eg hugsa að ekkert þurfi að taka fram um
þessar olíutegundir. Það er meiri og minni olía í öllum
vélaáburði. En táknunin »vélaáburður« sést aldrei á
farmskrá, þess vegna á tollheimtumaður ómögulegt með
að innheimta gjald af »vélaáburði«, sem ekki er nefndur í | icelandic_fonts/Gowun_Dodum/variant_0.ttf | [
245,
241,
239
] | [
20,
54,
27
] | 19 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
6,
637,
38
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga"
},
{
"bbox": [
50,
196,
911,
304
],
"column": 0,
"paragraph_index": 4,
"paragraph_text": "Eg finn ek... | {
"type": "none"
} | |
gert svo mikinn usla, að hann hrekur menn
burtu úr héruðum, ef hann kemst í algleyming.
Það er kunnugt, að hann hefir verið í
Múlasýslum, Þingeyjar-, Árness- og
Rangárvallasýslu og víðar. Sauðfé, sem var flutt
úr Þingeyjarsýslu suður í Hreppa um 1870,
strádrapst úr þessum sjúkdómi, svo hjá sumum
var varla urmull eftir. Þetta er því þýðingarmikið
mál. | icelandic_fonts/Noto_Traditional_Nushu/variant_0.ttf | [
250,
241,
236
] | [
43,
10,
53
] | 18 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
325,
921,
670
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "gert svo mikinn usla, að hann hrekur menn burtu úr héruðum, ef hann kemst í algleyming. Það er kunnugt, að hann hefir verið í Múlasýslum, Þingeyjar-, Árness- og Rangárvallasýslu og víða... | {
"type": "none"
} | |
rðsins „skal“ í 1. málsgr. komi „má“. Nefndin leit
svo á, eftir því, sem kvenfrelsismálinu nú er komið,
að það væri ekki rjett, að skylda konur til þess, er
þær giftast, að taka upp ættarnafn manns síns, ef
til væri, heldur veita þeim að eins heimild til þess.
Þær geta þá sjálfar valið um, hvort þær vilja heldur
halda alnafni sínu eða taka upp ættarnafn manns
síns, ef til er. Þá kemur b. liður þessarar brtill., að í
stað orðanna „sinnar ættar“ komi „sínu“. Um þetta
hef jeg ekki annað að segja fyrir hönd nefndarinnar
en það, að þetta er nauðsynleg breyting, ef konan
hefur verið tvígift. Þá á hún að mega taka upp
ættarnafn sitt, en ekki ættarnafn fyrra manns síns.
C.-liður þessarar brtill. | icelandic_fonts/Belleza/variant_0.ttf | [
244,
232,
227
] | [
12,
59,
75
] | 23 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
158,
940,
836
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "rðsins „skal“ í 1. málsgr. komi „má“. Nefndin leit svo á, eftir því, sem kvenfrelsismálinu nú er komið, að það væri ekki rjett, að skylda konur til þess, er þær giftast, að taka upp ætt... | {
"type": "none"
} | |
Mér virðist ekki nokkur ástæða til annars en að selja
jörðina; mér virðist ekkert mæla móti því Í raun og veru
skipa þjóðjarða og kirkjujarðasölulögin stjórninni að selja
jarðirnar þegar þau atriði eru ekki til fyrirstöðu, sem
hindrað geti söluna, og talin eru upp í lögunum. Hitt er
annað mát, að stjórnin getur sett þau skilyrði og það verð
á jörðina, sem hún vill fyrir sölunni. Meðan þessi lög eru í
gildi, ber stjórninni að selja jarðirnar þegar salan riður á
engan hátt í bág við þjóðjarðasölulögin. Annars geta menn
orðið fyrir inu mesta misrétti.
Það er áreiðanlega misskilningur á lögunum, að þau skipi
stjórninni að selja þjóðjarðirnar; lögin veita einungis
heimild til þess að selja. Ef þetta frumv. heimilar
stjórninni einungis það, sem hún hefir heimild til að
lögum, þá hefir það ekkert að þýða, að vísa frumvarpinu
til nefndar, eða fleyta því lengra; nema menn vilji skipa
stjórninni að selja jörðina. En skyldi vera ráðlegt að flýta
sér að því einmitt þegar ráðgerð er járnbraut um þetta
svæði innan skamms? | icelandic_fonts/Sumana/variant_0.ttf | [
243,
235,
230
] | [
48,
48,
80
] | 18 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
18,
934,
431
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Mér virðist ekki nokkur ástæða til annars en að selja jörðina; mér virðist ekkert mæla móti því Í raun og veru skipa þjóðjarða og kirkjujarðasölulögin stjórninni að selja jarðirnar þegar... | {
"type": "none"
} | |
Eg held að hyggilegra hefði verið að löggjöfin hefði beðið eftir
brýnni nauðsyn og einróma kröfum um það. Eg veit, að krafan er
hvorki rík né þörfin brýn, þegar um þá tvo flokka er að ræða, sem
nú á aðallega að bæta við: verkamenn og kvenfólk. Í þúsund ár
hafa nú tveir flokkar stjórnað þessu landi: bændur og mentamenn.
Nú bjóðast þessir flokkar til þess, mikið til af sjálfsdáðum, að skila
af sér stjórninni í hendur verkamönnum og kvenfólki. Eg vantreysti
þeim ekki, en brýna nauðsyn sé eg ekki til þessa, nú sem stendur.
Þriðja breytingin er sú (21. gr.), að lög um breyting á sambandi
Íslands og Danmerkur skuli borin undir atkvæði kjósenda. Þetta er
framför, og svo er líka um nokkrar aðrar smærri breytingar. En þá
er að tala um þær þarfir, sem ekki er bætt úr með þessu frumvarpi.
- Þegar vér fengum þingræðið, þóttust menn alment hafa himin
höndum tekið. Eg spáði því þá, að það myndi sýna sig, að það
hefði mikla galla í för með sér, og það er nú þegar farið að koma
tilfinnanlega í ljós. Þegar eina eða tveggja atkvæða munur á
þingflokkum er nóg til þess, að fá einum flokki öll völd í hendur, fé
og mannvirðingar, yfirleitt flest, sem menn frekast girnast, þá
hlýtur slíkt að skapa flokkadeilur og innanlandsstyrjöld. Blöðin
verða að flokkablöðum, harðvítugustu málflutningsblöð, sem
ýmist lasta eða lofa alt, sem stjórnin gerir. Úr þessu er ekki að
neinu bætt, og eg skal ekki áfella neinn fyrir það, þótt það sé ekki
gert. Erlendis hafa þær tilraunir, sem gerðar hafa verið í þá átt,
reynst mjög erfiðar og ekki fundist þau ráð, er dygði. Þá er æðsta
stjórnin í landinu. Oft hafa heyrst raddir um það, að eitthvað sé
bogið við fyrirkomulagið, sem nú er. Eitt blaðið stakk upp á því
nýlega, að fjölga ráðherrum. Hafa þá þrjá, sinn úr hverjum flokki.
Mönnum dettur svo margt ólíklegt í hug - eg vil ekki segja
hyggilegt. Frumvarpið gerir ráð fyrir því, að fjölga megi ráðherrum
með lögum, en annað hefir mönnum ekki hugkvæmst í því efni til | icelandic_fonts/Noto_Sans_SC/variant_0.ttf | [
250,
249,
242
] | [
17,
12,
71
] | 15 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
5,
941,
990
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Eg held að hyggilegra hefði verið að löggjöfin hefði beðið eftir brýnni nauðsyn og einróma kröfum um það. Eg veit, að krafan er hvorki rík né þörfin brýn, þegar um þá tvo flokka er að ræð... | {
"type": "none"
} | |
. | icelandic_fonts/Fjalla_One/variant_0.ttf | [
244,
245,
245
] | [
8,
40,
76
] | 21 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
476,
60,
518
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "."
}
] | {
"type": "none"
} | |
Eg skal svo ekki frekara orðlengja um þetta, en eg leyfi mér að
ítreka það, að réttast er að fresta því þangað til ráðherrann er
kominn heim. Þess verður varla lagt að bíða héðan af, verður
líklega á morgun. | /System/Library/Fonts/Supplemental/Georgia Bold Italic.ttf | [
247,
241,
238
] | [
1,
21,
44
] | 14 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
440,
929,
555
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Eg skal svo ekki frekara orðlengja um þetta, en eg leyfi mér að ítreka það, að réttast er að fresta því þangað til ráðherrann er kominn heim. Þess verður varla lagt að bíða héðan af, ve... | {
"type": "none"
} | |
verða samþyktar, því eg efast um að
nokkur dugandi læknir fáist til að taka
kensluna að sér fyrir þá borgun sem
nú er; duglegir læknar hafa svo mikið
að gera hér í bænum, að þeir
mundu ekki líta við kenslunni fyrir
þessa borgun.
Lárus H. Bjarnason Það var að eins
örstutt athugasemd út af orðum
háttv.þm. Vestm. (J. M.). Hafi
skrifstofustörf landlæknis aukist, þá á
að borga fyrir þau sérstaklega. En
mér er kunnugt að hann borgaði
manni, sem hjá honum var um tíma,
en nú er farinn frá honum, ekki
meira en kr. á mánuði fyrir
skrifarastörf, og það verður þó aldrei
nema 300 kr. á ári. | icelandic_fonts/Noto_Sans_SignWriting/variant_0.ttf | [
246,
241,
241
] | [
78,
41,
55
] | 21 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
18,
939,
333
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "verða samþyktar, því eg efast um að nokkur dugandi læknir fáist til að taka kensluna að sér fyrir þá borgun sem nú er; duglegir læknar hafa svo mikið að gera hér í bænum, að þeir mundu e... | {
"type": "none"
} | |
Nefndin fær ekki séð, að neinir
örðugleikar gætu verið á því, að fá
reglubundnar ferðir einu sinni í viku
eins og líka hafði verið lofað af
málgagni stjórnarinnar í fyrra. Og
þegar þingið veitti heimild til að
gera samninga um ferðirnar fyrir mörg
ár, þá var öllum hugfast, að með því
kynnu að fást umbætur á samgöngunum,
sérstaklega að ferðirnar yrðu
reglubundnar. Það má vera, að eftir
samningunum við félögin verði þess
ekki krafist, að þetta verði lagað
fullkomlega. En eftir ákvæðum
þingsins 1909 var alveg sjálfsagt að
heimta þetta, og virðist mér líklegt
að félögin viðurkenni það. Það má
byggja þessa kröfu á 2 ástæðum.
Fyrst, að þegar samið er til 10 ára,
þá liggur það í sjálfu sér, að það á
að vera pláss fyrir þær umbætur á
ferðunum, sem framfarir og aukin
viðskifti á þessum 10 árum útheimta.
Annars væri óforsvaranlega samið, ef
það væri sleginn slagbrandur fyrir
öllum kröfum um auknar ferðir, eftir
því sem þörfin kynni að heimta. Það | /System/Library/Fonts/Supplemental/Courier New Bold.ttf | [
243,
238,
229
] | [
47,
14,
59
] | 21 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
1,
938,
994
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Nefndin fær ekki séð, að neinir örðugleikar gætu verið á því, að fá reglubundnar ferðir einu sinni í viku eins og líka hafði verið lofað af málgagni stjórnarinnar í fyrra. Og þegar þingið... | {
"type": "none"
} | |
Jón Ólafsson Herra forseti! Eg ætla ekki
að leggja hér mikið orð í belg í þrætu
háttv. 1. þm. Rvk (J. Þ.) og háttv.þm.
Vestm. (.1. M.), um það, hvort eiðstafurinn
sé lengri en þörf er á að hafa hann. | icelandic_fonts/Happy_Monkey/variant_0.ttf | [
238,
234,
229
] | [
58,
38,
64
] | 23 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
376,
944,
618
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Jón Ólafsson Herra forseti! Eg ætla ekki að leggja hér mikið orð í belg í þrætu háttv. 1. þm. Rvk (J. Þ.) og háttv.þm. Vestm. (.1. M.), um það, hvort eiðstafurinn sé lengri en þörf er á... | {
"type": "none"
} | |
segja. Breytingin liggur að eins í því, að í 11. gr.
siglingalaganna frá 22. nóv. 1913 komi í stað
orðanna : „Nú missir skip rjett til að sigla undir
dönsku flaggi“: Nú missir skip rjett til að sigla
undir því flaggi, er íslenskum skipum er
lögmælt. Þessi breyting er eins nauðsynleg
eins og í skrásetningarlögunum, og þar sem nú
á að lögleiða íslenskan fána á vissu sviði, tel
jeg þetta nauðsynlegt. | icelandic_fonts/Kdam_Thmor_Pro/variant_0.ttf | [
240,
232,
229
] | [
64,
50,
54
] | 22 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
272,
933,
723
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "segja. Breytingin liggur að eins í því, að í 11. gr. siglingalaganna frá 22. nóv. 1913 komi í stað orðanna : „Nú missir skip rjett til að sigla undir dönsku flaggi“: Nú missir skip rjet... | {
"type": "none"
} | |
Það er því dálítið annað, sem hjer liggur til grundvallar,
og það virðist sjálfsagt, að land8sjóður með tillagi sínu
hjálpi til þess, að menn missi eigi mannrjettindi sín. Hitt
væri aftur á móti jafn eðlilegt, að því er framlög
kennaranna snertir, að þeir sem persónugjaldið,
nefskattinn, hafa int af hendi, fái að njóta þess, sem þeir
hafa sparað um langa æfi, og gætu hver og einn átt aðgang
að því, þegar þörf krefði, og aldur færðist yfir þá. Við 2.
umr. þessa máls var sagt, að þeir, sem vildu styrkja þessa
sjóði með fjárframlögum, væru að koma mönnum á eftirlaun,
og yrðu því í mótsögn við sjálfa sig, ef þeir vildu afnema
eftirlaun embættismanna í landinu. Jeg gat þess þá
lítillega, að jeg gæti ekki verið þessu sammála, og vil nú
reyna að sýna hjer, hver ómótmælanlegur mismunur er á
þessu. Samkv. lögum frá 4. marz 1904 eiga konunglegir
embættismenn rjett á eftirlaunum. Kennarar eiga undir högg
að sækja og verða að vera þurfandi; alþýðumaðurinn þarf að
uppfylla ýms skilyrði til að fá styrk í ellinni, hann þarf
að vera þurfandi, vera orðinn sextugur að aldri og vandaður
maður, en embættismaðurinn, sem fengið hefur konunglega
veitingu fyrir embætti sínu, á rjett á launum án þeirra
skilyrða, sem hinum eru sett. Þeir eiga að vísu ekki
eftirlaunarjett í öllum tilfellum, en þau skilyrði, sem
þurfa að vera fyrir hendi, fara ofurlítið í aðra átt. Þeir
þurfa t. d. eigi að vera sjerstaklega vandaðir, sbr. 6. gr.
laganna, þar sem svo er ákveðið: „Þegar embættismanni er
vikið frá fyrir embættismisfellur, sem ekki varða
embættismissi, en veikja virðingu og traust . . . þá skal
ákveða eftirlaun hans með sjerstökum lögum“. - En hvað er
það, sem veikir virðingu og traust ? Sennilega það, sem
ekki er sem allra vandaðast, og þá á þó að ákveða eftirlaun
þeirra með sjerstökum lögum. Allir sjá festuna í þessu,
sjá, hve gert er upp á milli manna. Og hvernig er þá
fyrirkomulagið að öðru leyti? Embættismaður með 3000 kr.
launum á, samkv. | icelandic_fonts/DM_Mono/variant_0.ttf | [
249,
246,
244
] | [
71,
35,
20
] | 13 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
9,
935,
985
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Það er því dálítið annað, sem hjer liggur til grundvallar, og það virðist sjálfsagt, að land8sjóður með tillagi sínu hjálpi til þess, að menn missi eigi mannrjettindi sín. Hitt væri aftur... | {
"type": "none"
} | |
Í öðrum löndum eru til ágætar kenslubækur um þetta efni,
og ætti okkur ekki að verða skotaskuld úr að eignast slíkar
bækur líka. Eg get minst á frönsku kenslubókina eftir Poul
Bert, og »Politics for young Americans« eftir Charles
Nordhoff. Þá vík eg mér að háttv. 1. þm. Skagf. (Ó. Br.) með
málskotið. Hann sagði, að þingræðinu væri í mörgum
efnum mjög áfátt. Það er satt. En eg vil ekki svara honum
með því að segja, að öllu stjórnarfyrirkomulagi sé að
nokkru ábótavant og verði seint fullkomið. En þegar
einhverju er ábótavant, þá á að reyna að bæta úr hinum
þektu göllum. Eg get nú ekki séð, að málskot bæti úr
göllum þeim, sem á þingræðinu kunna að vera. Það er ekki
bót á þingræðinu að bana því, því að annað gerir málskotið
ekki að verkum. Mér dettur í þessu sambandi í hug sagan
um manninn, sem hafði iðrakveisu og leitaði ráða hjá
lækni. Læknirinn gaf honum það ráð, að eta hvorki súrt
eða sætt, steikt, soðið eða hrátt. »Dó hann þá ekki?« var
læknirinn spurður. - »Jú, víst dó hann - það gerum við allir
- en sjukdómurinn fór úr honum!«. Eins má segja um
þingræðið, að með því að drepa það, hverfa gallarnir, en
kostirnir hverfa líka og eg held, að alment málskot sé
ekkert annað en banatilræði. Háttv. þm. sagði, að ný
stórmál kæmu iðulega fyrir milli kosninga. Það er að vísu
satt, en eg vil mótmæla því, að þingmenn eigi að eins að
vera básúna fyrir skoðanir kjósenda sinna. Þeir eru
sjálfstæðir menn, sem borið er traust til og eru kosnir
sakir þektra aðal-skoðana sinna og mannkosta. Það er líka
skýrt tekið fram í stjórnarskránni, að þeir séu að eins
bundnir við sannfæringu sína, en ekki við neitt umboð frá
kjósendum. Ef þeir í hverju sem er eiga að vera svínbundnir | icelandic_fonts/Racing_Sans_One/variant_0.ttf | [
243,
238,
233
] | [
60,
15,
30
] | 17 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
5,
944,
990
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Í öðrum löndum eru til ágætar kenslubækur um þetta efni, og ætti okkur ekki að verða skotaskuld úr að eignast slíkar bækur líka. Eg get minst á frönsku kenslubókina eftir Poul Bert, og »P... | {
"type": "none"
} | |
Að líkindum mest fyrir það, að þeir telja sig,
samkvæmt lögunum, bera ábyrgð á því, ef til fellis
kæmi. Og það þykir þeim þung byrði, sem vonlegt
er. Þeir segjast raunar geta gjört ráðstafanir til
þess, að svo verði sett á, að fellir sje útilokaður. En
hins vegar segjast þeir engin ráð sjá til þess, að
koma því til leiðar að þeim ráðstöfunum verði
fylgt. Eitt hygg jeg að sje höfuðatriðið í þessu
máli, og það er sá nýi og breytti hugsunarháttur
almennings, að það borgi sig betur að fara vel
með skepnurnar, heldur en að fara illa með þær,
og enn fremur mannúðarstefnan, sem einnig á
þessu sviði ryður sjer meir og meir til rúms. Í
þessa átt hefir mikil breyting orðið á síðari árum,
og það hygg jeg að komi miklu betur í veg fyrir
horfelli en nokkur lagaákvæði. Að síðustu skal jeg
geta þess, að jeg tel það rjettara, sem háttv.
flutningsm. (E. P.) hefir stungið upp á, að sjerstök
nefnd verði skipuð í þetta mál, en því ekki vísað til
landbúnaðarnefndarinnar. Jeg býst við, að annað
frumv., ekki ósvipað þessu, verði bráðlega borið
fram hjer í deildinni. Það er frumv. um að afnema
Bjargráðasjóðslögin. Væri vel til fallið, að sama | icelandic_fonts/Noto_Sans_Duployan/variant_0.ttf | [
255,
251,
246
] | [
46,
28,
46
] | 20 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
6,
940,
988
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Að líkindum mest fyrir það, að þeir telja sig, samkvæmt lögunum, bera ábyrgð á því, ef til fellis kæmi. Og það þykir þeim þung byrði, sem vonlegt er. Þeir segjast raunar geta gjört ráðsta... | {
"type": "none"
} | |
Það er undarlegt um jafn skýran mann, að
honum skuli ekki skiljast, að flaggið á að
mega nota innan íslenzka valdsvæðis, og það
orðatiltæki þýðir þurt land, hafnir og
landhelgi. Hæstv. ráðherra gat þess, að
fánafrumvarpið kæmi í bága við gildandi lög,
líklega 2. gr. skásetningarlaganna. Eg tel
líklegt, að 2. gr. eigi að eina við flagg utan
landhelgi, en þó svo væri ekki, þá veit eg ekki
betur en að skrásetningarlögin séu íslenzk lög
sem íslenzkt löggjafarvald getur breytt, svo að
önnur verði, innan endimarka þess. Eg man
ekki eftir neinu forboði í nokkrum lögum
móti öðru flaggi en danska flagginu, hvort
heldur á íslenzkum höfnum, eða í landhelgi. Í
skrársetningarlögunum frá 13. Desember 1895
stendur það að minsta kosti ekki. Þar er ekkert
tekið fram um hafnir eða landhelgi, skal eg
heita á hæstv. ráðherra þeirri upphæð, sem | icelandic_fonts/Bodoni_Moda/variant_0.ttf | [
240,
236,
228
] | [
74,
72,
62
] | 22 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
7,
945,
987
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Það er undarlegt um jafn skýran mann, að honum skuli ekki skiljast, að flaggið á að mega nota innan íslenzka valdsvæðis, og það orðatiltæki þýðir þurt land, hafnir og landhelgi. Hæstv. rá... | {
"type": "none"
} | |
öðrum fremur, eru bláber ósannindi. Eg veit ekki hvaðan
honum hefðu átt að koma þau; frá flokknum komu þau
ekki, enda var hann þá víst stokkinn úr honum. Hann
hefir sagt þetta einungis fyrir sjálfs sín hönd, en einkis
annars manns heimild eða umboð haft til þess. Og ef
hv.þm. Sfjk. (V. G.) heldur öðru fram, þá er það órétt, og
víst er um það, að aldrei fær hann umboð annara en
sjálfs sin til þess að gera grein fyrir atkv. Eg heyri að hv. | icelandic_fonts/Coda/variant_0.ttf | [
237,
238,
221
] | [
79,
2,
0
] | 19 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
348,
938,
646
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "öðrum fremur, eru bláber ósannindi. Eg veit ekki hvaðan honum hefðu átt að koma þau; frá flokknum komu þau ekki, enda var hann þá víst stokkinn úr honum. Hann hefir sagt þetta einungis ... | {
"type": "none"
} | |
dag, enda tæpast það mannval hér, að ekki sé nóg, jafn gott eða betra annarstaðar.
Eg álít mjög heppilegt að fastákveða ferðakostnað þingmanna, því það getur
komið í veg fyrir þref um það á hverju þingi og óánægju utan þings - að eg ekki
segi deilur og róg. Eg greiði því atkvæði með frv.
Guðlaugur Guðmundsson Þess ber að gæta að kaup alþingismanna var ákveðið
1843 og síðan hafa peningar fallið geysi mikið í verði. 3 ríkisdalir voru þá talsvert
há borgun, en það vita allir að 6 kr. á dag nú orðið er ekki hærra kaup en miðlungi
duglegur handverksmaður vinnur sér inn leikandi. Eg veit jafn vel dæmi til þess
fyrir norðan, að sumarmánuðina eru boðin hærri verkalaun við almenna
daglaunavinnu. (Sigurður Sigurðsson: í síldinni á Siglufirði) . Í síldinni á
Siglufirði segir þm. en eg miða ekki við það. Þó má vera að sú atvinna út frá sér
geri það að verkum að almenn verkalaun verði hærri. | icelandic_fonts/Tinos/variant_0.ttf | [
232,
228,
211
] | [
1,
57,
62
] | 14 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
303,
929,
411
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "dag, enda tæpast það mannval hér, að ekki sé nóg, jafn gott eða betra annarstaðar. Eg álít mjög heppilegt að fastákveða ferðakostnað þingmanna, því það getur komið í veg fyrir þref um þ... | {
"type": "none"
} | |
Apríl 1894 sett svo snemma á listann yfir flutningabrautir landsins, að
hún er á undan 3 brautum, Eyjafjarðarbrautinni, Reykjadalsbrautinni og
Fagradalsbrautinni, sem nú er lokið, eða þær vel á veg komnar, þá væri í
mesta máta ranglátt að setja hana enn hjá með því að strika út
fjárveitingu þá, sem háttv. neðri deild hefir lagt til hennar. Þetta hefir
gefið mér ástæðu til að líta á, hver fjárframlög Skagafjarðarsýsla hefir
fengið á fjárlögum síðustu ára. Eg hefi gengið í gegnum fjárlög síðustu 20
ár til að athuga þetta, og skal eg leyfa mér að skýra frá því sem eg hefi
komist að. Það er þá fyrst, að á fjárlögunum 1891, fyrir fjárhagstímabilið
1892-1893, eru veittar 2400 kr. til að koma á svifferjum á Héraðsvötnum.
Eg skal þó geta þess, að önnur svifferjan féll síðar til landssjóðs, með því
hún var flutt á aðalpóstferð. Á fjárlögunum eru það ár veittar 72,400 kr.
til vegabóta. Á næstu fjárlögum, 1893, fyrir tímabilið 1894-95, er veittur
styrkur til brúargerðar á Héraðsvötnum 5000 kr. Sú brú kostaði miklu
meira en tvöfalt meira. En það fé, sem á vantaði, var lagt til af sýslusjóði
og gefið allmikið fé af einstökum mönnum. Í þessu sambandi skal eg geta
þess, að það hefir ekki gert svo lítið til fyrir sýsluna, að þar hafa allar ár,
sem nokkuð kveður að, verið brúaðar styrklaust á sýslunnar kostnað, að
þessum eina litla styrk undanskildum. En það hefir eðlilega dregið úr
gjaldþoli sýslubúa til annara samgöngubóta. Þetta ár voru veittar til
vegabóta alls 141 þús. kr. Árið 1895, fyrir fjárhagstímabilið 1896-97, fær
sýslan ekki neitt af 151 þús. kr., sem veittar eru til vegabóta. Á
fjárlögunum 1897, fyrir árin 1898-99 fær hún heldur ekkert af 185.250 kr.
sem veittar voru til vegabóta. Árið 1899, fyrir tímabilið 1900-01, fær
sýslan ekkert af 166,600 kr. veittum til vegabóta. Á fjárlögum 1901, fyrir
árið 1902-03, fær hún 600 kr. til dragferjuhalds af 175,100 kr., er gengu til
vegabóta. Árið 1903, fyrir árin 1904-05, fær sýslan enn 600 kr. til
dragferjuhalds og 1000 kr. | icelandic_fonts/Montagu_Slab/variant_0.ttf | [
240,
234,
219
] | [
9,
68,
45
] | 13 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
135,
940,
859
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Apríl 1894 sett svo snemma á listann yfir flutningabrautir landsins, að hún er á undan 3 brautum, Eyjafjarðarbrautinni, Reykjadalsbrautinni og Fagradalsbrautinni, sem nú er lokið, eða þ... | {
"type": "none"
} | |
ekki við ákvæðið um að „hlíta úrskurði hans“. Jeg kynni betur við, að þar stæði
að eins að leita skyldi álita hans. Hugsazt getur, að þá stöðu skipi einhver
sjervitringur, er fer oflangt í þessu efni. Mjer er þetta samt ekkert kappsmál.
Um 11. gr. tek jeg það fram, að jeg óska, að orðin „eftir sem áður“ í fyrri
málsgrein hennar falli burt. Þau eru með öllu óþörf. Síðari hluti þessarar
greinar er og varhugaverður. Mjer finst prestum vera fengið of mikið vald í
hendur. Það er og mikil spurning, hvað skilja á við „hneykslanleg nöfn“. Jeg vildi
gjarnan orða það á annan veg. Ef nöfnin eru verulega hneykslanleg eins og
sum þau nöfn, sem háttv. framsm. (Jós. Bj.) tók fram, þá er rjett, að prestur
hafi rjett til að neita að skíra þau. En annars kýs jeg helzt, að hann hafi að eins
tillögurjett um þau nöfn, er skíra á, og vildi óska, að ákvæðið væri orðað á þá
leið. Ef presturinn er laginn, þá getur hann ráðið miklu um nöfnin, ef þau eru
nokkuð athugaverð. | icelandic_fonts/TASA_Orbiter/variant_0.ttf | [
247,
247,
243
] | [
31,
41,
0
] | 13 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
330,
945,
664
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "ekki við ákvæðið um að „hlíta úrskurði hans“. Jeg kynni betur við, að þar stæði að eins að leita skyldi álita hans. Hugsazt getur, að þá stöðu skipi einhver sjervitringur, er fer oflang... | {
"type": "none"
} | |
ráðherra hafði því ekkert leyfi til að rifta
honum, enda hafði ráðherra ekki farið fram
á aðra ívilnun millilandaskipunum til handa
en þá, að félagið mætti hækka fargjald á
hraðskreiðasta skipi fyrir útlenda
ferðamenn og svo að félagið fengi tiltekið
svo kallað umhleðslugjald (sbr. Alþ.tíð.
1912 B II, bls. 819 og 834). Þessum
breytingum var tekið vel af hendi
strandferðanefndarinnar á þingi 1912, en
öðrum ekki, enda hafði ráðherra ekki hreyft
öðrum. Um strandferðirnar gaf nefndin
ráðherra aftur á móti töluvert lausan taum.
Ráðherra átti því að halda Sameinaða
gufuskipafélaginu við millilandasamninginn.
Það mátti engin breyting á samningnum
eiga sér stað umfram það, að félaginu væri
bættur upp sá skaði, sem það kynni að hafa
af vörugjaldi á kolum. Meira gat félagið ekki
heimtað og það fékk það. Þess vegna var
alveg ástæðulaust, og eg vil segja
óforsvaranlegt, að breyta samningunum
frekara en þetta. Svo vildi eg mega spyrja:
Hví gekk hæstv. ráðherra ekki fastara að
Thorefélaginu? Hann hafði að vísu fengið | /System/Library/Fonts/Supplemental/Verdana Bold.ttf | [
242,
243,
238
] | [
12,
57,
31
] | 19 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
13,
945,
982
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "ráðherra hafði því ekkert leyfi til að rifta honum, enda hafði ráðherra ekki farið fram á aðra ívilnun millilandaskipunum til handa en þá, að félagið mætti hækka fargjald á hraðskreiðast... | {
"type": "none"
} | |
Þingræður haldnar á Alþingi
Íslendinga
Ráðherra. (Sigurður Eggerz) : Eins og
hinu háa Alþingi er kunnugt, hefir Hans
hátign konungurinn útnefnt mig
ráðherra 21. f. m. Mjer er það ljóst, að
ótal erfiðleikar bíða mín í þessu
embætti. Mjer er það ljóst, að jeg hefi
tekist á hendur ábyrgð, sem herðar
mínar eru helst til veikar til að bera.
En þrátt fyrir það liggja nú fyrir
þinginu ýms þau mál, sem hugur minn
fylgir svo fast, að löngun mín til að
vinna að heppilegum úrslitum þeirra
hefir orðið ríkari en kvíði sá, sem jeg
ber fyrir því, að kraftar mínir reynist | icelandic_fonts/Rampart_One/variant_0.ttf | [
245,
238,
231
] | [
56,
9,
61
] | 23 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
7,
696,
108
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga"
},
{
"bbox": [
50,
227,
943,
988
],
"column": 0,
"paragraph_index": 2,
"paragraph_text": "Ráðherra.... | {
"type": "none"
} | |
leyfa mér að nefna uppástunguna um milliþinganefnd í
peningamálunum. Annars virðist langur formáli óþarfur, við
erum allir sammála um, að fjármálum landsins verður að koma
í betra horf, en nú er. Vona eg því að háttv. deild taki málinu
vel.
Flutnm. (Benedikt Sveinsson) Með því að eg er einn af
flutningsmönnum þessa frv., þykir mér hlýða að gera grein
fyrir því með nokkrum orðum. Á síðasta þingi bar virðul. 1. þm.
Rvk. (J. Þ.) fram frumv. líks efnis þessu; miklu var það þó
víðtækara en frumv. það, sem nú liggur fyrir. Frv. náði ekki
fram að ganga þá, en samþykt var áskorun til stjórnarinnar um
að leggja fyrir alþingi frumv. líks efnis. Með þessu félst deildin
á, að málið væri athugunarvert, og vænti eg því, að þessu
frumv. verði vel tekið. Stjórnin hefir nú ekki orðið við þessari
áskorun þingsins, og því samdi virðul. flutningsmaður frv. á
síðasta þingi þetta frv., sem hér liggur fyrir, og fékk okkur 2
með sér sem flutningsmenn, er á frv. standa. Eg skal þá gera
nokkura grein fyrir heitunum, og hirði þó ekki að fara ítarlega
út í það mál. Eg skal fyrst benda á bókasöfn þau, sem kend eru
við ömt. Þau heiti eru orðin úrelt, því að þær stofnanir eru ekki
til hér lengur. ömtin voru einveldisstofnanir, settar upp á 17.
öld, og stóðu til 1904. Eg vænti því, að menn verði fúsir á að
lagfæra þetta, enda er nú sem betur fer, fátt eftir af
einveldisstofnununum, eða ekkert, ef frá er skilinn
landsyfirdómurinn. En nú liggur fyrir þinginu tillaga um að
endurskoða dómaskipan í landinu, og er líklegt, að þar með
verði þeirri stofnun, landsyfirdómnum, komið í annað horf.
Vér leggjum til, að bókasöfnin verði kend við | icelandic_fonts/Abhaya_Libre/variant_0.ttf | [
249,
246,
246
] | [
32,
55,
60
] | 18 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
5,
945,
165
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "leyfa mér að nefna uppástunguna um milliþinganefnd í peningamálunum. Annars virðist langur formáli óþarfur, við erum allir sammála um, að fjármálum landsins verður að koma í betra horf, e... | {
"type": "none"
} | |
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga
Eiríkur Briem Mér þykir það fara ólaglega í frumv., þar sem
stendur fyrst: »peningaforði landsjóðs 340068,29 kr.« og
síðan stendur: »þar af«, og svo koma tvær upphæðir, sem
samtals eru stærri en hin fyrsta. Þetta þykir mér
óviðkunnanlegt, en hefi þó ekki álitið það svo mikilsvert að
gera breyt.till. við það.
Framsögum. (St. Stefánsson) Eg hefi eiginlega engu við það
að bæta, sem stendur í nefndarálitinu. Nefndin leit svo á, að
hér væri um gott mál að ræða. Hún áleit að þessi sjóður,
sem ætlast er til að verði stofnaður, gæti orðið að mjög
miklum notum í framtíðinni. Meðal annars er enginn vafi að
hann muni gera kennarastöðuna miklu aðgengilegri og
fýsilegri, því að nú sem stendur er sú staða bæði erfið og illa
launuð. Það ýtir undir menn að gjörast kennarar, ef þeir
geta vænzt einhvers styrks þegar þeir eru orðnir gamlir eða
bilaðir að heilsu. Til þess að sjóðurinn gæti vaxið nokkru
örar, leizt nefndinni rétt, að þeir kennarar, sem hefðu nokkru | icelandic_fonts/Milonga/variant_0.ttf | [
237,
237,
224
] | [
3,
48,
47
] | 17 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
6,
640,
44
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga"
},
{
"bbox": [
50,
141,
932,
404
],
"column": 0,
"paragraph_index": 2,
"paragraph_text": "Eiríkur Br... | {
"type": "none"
} | |
og flutningsmanna tillögunnar. Það sem eg vil er það, að þingið í heild sinni ákveði, hvaða
aðferð verður höfð við málið. Ef þessi tillaga nær fram að ganga grípur neðri deild fram
fyrir hendurnar á efri deild og tekur sér ein vald til að segja, að þetta skuli vera deildarmál.
Þetta tel eg ekki rétta aðferð, en vil, að allir þingmenn sameiginlega fjalli um það og ráði því,
hvernig haga skuli afskiftum þingsins af framkomnum nefndartillögum um gerð fánans, sem
ákveðin verður með konungsúrskurði. En ef önnurhvor deildin ætti að taka þetta mál fyrir,
þá væri miklu eðlilegra, að það væri efri deild, því að hún hefir frv. til meðferðar, sem er
mjög skylt þessu máli, það er frv. um breyting á lögum um skrásetning skipa, að leyft skuli
vera að nota í landhelgi Íslands íslenzkan þjóðernisfána á íslenzkum skipum, í stað danska
fánans, sem nú er lögboðinn þar. Það var ekki allskostar rétt, sem hv. þm. (Sk. | icelandic_fonts/Genos/variant_0.ttf | [
243,
243,
238
] | [
52,
8,
10
] | 13 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
418,
942,
576
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "og flutningsmanna tillögunnar. Það sem eg vil er það, að þingið í heild sinni ákveði, hvaða aðferð verður höfð við málið. Ef þessi tillaga nær fram að ganga grípur neðri deild fram fyri... | {
"type": "none"
} | |
Það getur hugsast að bifreiðir eða rennireiðir geti bætt úr
vandræðunum eins vel. Eg segi ekki að svo sé, en það þarf að
rannsaka áður en málinu er ráðið til lykta. Svo mikið er víst,
að notkun þessara flutningatækja fer sívaxandi og dregur
mikið frá járnbrautunum. Eg vildi gjarnan fá upplýsingar um
það, hversu hagar til þar sem þessar rennireiðir eru notaðar
og hversu mikið það mundi kosta að búa hér til vegi, sem
gætu borið þann þunga, sem útheimtist til þess. Það getur
verið að hér að lútandi skýrsla liggi hjá stjórnarráðinu, en
ekki hefir þótt ástæða til að taka hana með hingað. Þó hygg
eg málið órannsakað og þætti mér rétt, að
landsverkfræðingurinn, Jón Þorláksson, væri látinn rannsaka
þetta mál áður en nokkurar ákvarðanir eru teknar um
járnbrautarmálið. En jafnvel þótt járnbraut væri það eina,
sem okkur gæti komið að haldi í þessu efni og þótt eg væri
þeirrar skoðunar, þá er ekki þar með sagt, að eg væri
fylgjandi þessu frumv., sem nú liggur fyrir. Í fyrsta lagi er það
athugandi. hvort réttara sé að veita félagi einkaleyfi til þessa
fyrirtækis, en að láta landið sjálft reka það. Það er reynsla
allra landa, sem hafa haft einkabrautir, að erfitt hefir gengið
að ná þeim aftur úr höndum félaganna. Samt sem áður hefir
það þótt tilvinnandi að leggja mikið í sölurnar til þess, því að
það hefir þótt borga sig betur, að ríkið ræki slíkt fyrirtæki
sjálft heldur en landsmenn. Til þess liggja margar ástæður,
sem eg skal ekki fara að rekja hér, því að þær eru öllum
komnar. En þótt eg vildi ganga að því, að slíkt leyfi yrði veitt,
þá vildi eg að því yrði komið fyrir á alt annan hátt. Þar með er
ekki sagt, að það geti nokkurn tíma litið svo út, að eg kjósi
ekki heldur að landið sjálft reki fyrirtækið. Í frumvarpinu er | icelandic_fonts/Familjen_Grotesk/variant_0.ttf | [
247,
242,
245
] | [
60,
6,
38
] | 18 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
7,
943,
988
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Það getur hugsast að bifreiðir eða rennireiðir geti bætt úr vandræðunum eins vel. Eg segi ekki að svo sé, en það þarf að rannsaka áður en málinu er ráðið til lykta. Svo mikið er víst, að ... | {
"type": "none"
} | |
við að svo mundi fara um það frumv.
sem um gerðir þingeins 1911 og gerðir
nefndarinnar nú í ár, að um það yrðu
skiftar skoðanir. Hvað það snertir, að
málið sé illa undirbúið, þá vil, eg ekki
viðurkenna að svo, sé. Það var mikið gert
í þessu máli á þinginu 1911, og á þinginu
1912 var það lítillega til meðferðar. Á
þessu þingi hefir talsvert verið reynt til
að komast að þeirri niðurstöðu í málinu,
sem væri vænleg til framgangs. Eg verð
að mótmæla að nokkuð sé til í því, að
frumv. til stjórnarskipunarlaga, sem
samþykt var á þinginu 1911, hafi að eins
verið gert til þess að fá aukakosningu.
Eg veit ekki betur en að meiningin hafi
verið sú, að reyna að fá þá breytingu
samþykta á tveim þingum og síðan gerða
að lögum. Ið sama mun hafa vakað fyrir
mörgum nú, að rétt væri að gera sitt til,
að stjórnarskrárbreytingin gengi fram.
Þeim þingmönnum hlýtur að minsta
kosti að vera það alvara, sem sækja það
fastast að kvenfólk og vinnuhjú fái sem
allra fyrst kosningarrétt. | icelandic_fonts/BioRhyme_Expanded/variant_0.ttf | [
246,
240,
220
] | [
19,
18,
74
] | 13 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
174,
945,
820
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "við að svo mundi fara um það frumv. sem um gerðir þingeins 1911 og gerðir nefndarinnar nú í ár, að um það yrðu skiftar skoðanir. Hvað það snertir, að málið sé illa undirbúið, þá vil, eg... | {
"type": "none"
} | |
En jeg hef hins vegar ekki heyrt þá gera neina tillögu um það, og jeg vil því leyfa mjer að
stinga upp á því, að þriggja manna nefnd verði kosin að þessari fyrstu umræðu lokinni, til
þess að fara með mál þetta hjer í háttv. deild. Frumv. samþ. til 2. umr. í einu hljóði. 3
manna nefnd samþ. með 10 samhlj. atkv. I nefndina kosnir samkv. lista: Guðjón
Guðlaugsson, Guðmundur Börnsson, Þórarinn Jónsson. Í nefndinni var Guðjón Guðlaugsson
kosinn formaður og Guðmundur Björnsson skrifari. | icelandic_fonts/Gowun_Dodum/variant_0.ttf | [
251,
246,
248
] | [
78,
46,
69
] | 12 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
424,
941,
570
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "En jeg hef hins vegar ekki heyrt þá gera neina tillögu um það, og jeg vil því leyfa mjer að stinga upp á því, að þriggja manna nefnd verði kosin að þessari fyrstu umræðu lokinni, til þe... | {
"type": "none"
} | |
Mér er það ógeðfelt, að sú leið sé mikið tíðkuð. Hinsvegar
treysti eg jafnan, þegar um gott mál er að ræða, eins og
þessi fjárveiting til Grímsnesbrautarinnar er, að vit og
sanngirni ráði gjörðum hinna háttv. þingmanna. Og eg
þykist þess fullviss að við atkvæðagreiðsluna um þessa
tillögu mína komi það í ljós, að vitið og sanngirnin ráði hér
úrslitum.
Lárus H. Bjarnason Mér þykir undarlegt, að br.till., sem fóru
á skrifstofuna, önnur kl. 9 en hin kl. 10, skuli enn eigi vera
komnar, og það því fremur, sem háttv. forseti mun hafa
beðið að hraða prentuninni. Þegar fjárlögin fóru úr Ed.,
voru á þeim ætlaðar 2500 kr. til þess að rita og gefa út
ítarlegt rit um þjóðréttarstöðu landsins, en nú er farið fram
á að hækka þennan bitling upp í 5000 kr. Hefi eg og
nokkrir aðrir þm. komið fram með br.till. um að fella þenna
lið alveg burtu úr fjárlögunum. Eins og liður þessi liggur
fyrir, er hann algjörlega óaðgengilegur og óþarfur. Innan
lands þarf eigi að sannfæra menn um að við höfum bæði
»lagalegan« og sögulegan rétt, og utan lands myndi slíkt
rit engin áhrif hafa, er það væri verðlaunað af jafn
pólitískum embættismanni og ráðherranum. Enda er mér
ekki kunnugt um, að nokkur maður, sízt úr meiri hl., sé fær
um að semja slíkt rit, sízt sá maður, sem þessi bitlingur
mun ætlaður. Höfundur slíks rits verður fyrst og fremst að
vera lögfróður maður. Hann verður og að vera vandaður | icelandic_fonts/Wix_Madefor_Text/variant_0.ttf | [
235,
223,
217
] | [
61,
46,
53
] | 17 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
14,
921,
260
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Mér er það ógeðfelt, að sú leið sé mikið tíðkuð. Hinsvegar treysti eg jafnan, þegar um gott mál er að ræða, eins og þessi fjárveiting til Grímsnesbrautarinnar er, að vit og sanngirni ráð... | {
"type": "none"
} | |
Rangv., um brúargerð á Ytri-Rangá, þá hefir nefndin
ekki athugað það mál á ný, en eg býst við, að meiri
hluti nefndarinnar verði henni mótfallin; vilji eigi
halda því máli til streitu við efri deild. Breyt.till.
háttv.þm. Dal. (B. J.) og hæstv. ráðherra (B. J.) er
nefndin meðmælt. Þá er till. frá háttv. 1. þm. G.-K. (B.
K.), um að veittar verði 10,000 kr. til
viðskiftaráðunauta erlendis. Nefndinni þótti till.
heldur óljós, vildi hún yrði betur stíluð, t. d. tekið
fram, hvar þeim mönnum væri ætlað að sitja
erlendis, og væri því æskilegt, að skýringar fengjust
um það atriði, t. d. frá hæstv. ráðherra (B. J.) hafi
hann íhugað mál þetta.
Björn Kristjánsson Eins og háttv. framsm.
fjárlaganefndarinnar (Sk. Th.) tók fram, var engin
ákvörðun um fjárv. til viðskiftaráðunauta tekin. Það
hefir nú all-lengi verið á dagskrá þjóðarinnar, að
þessu máli yrði komið í framkvæmd, og nú þótti oss | icelandic_fonts/Rosarivo/variant_0.ttf | [
245,
246,
243
] | [
61,
80,
2
] | 19 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
11,
937,
640
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Rangv., um brúargerð á Ytri-Rangá, þá hefir nefndin ekki athugað það mál á ný, en eg býst við, að meiri hluti nefndarinnar verði henni mótfallin; vilji eigi halda því máli til streitu vi... | {
"type": "none"
} | |
þarf ekkert að stranda á því. Það er
auðvitað, að ef menn rjúka til að
undirbúa slíkar girðingar, áður en þeir
sækja um leyfið, og það fæst svo ekki,
þá geta menn haft tjón eða óþægindi
af því. En slíkt á ekki og þarf ekki að
koma fyrir. Ef um slíkt leyfi er sótt, er
eg sannfærður um það, að
stjórnarvöld fara ekki að synja um
það, ef engin skynsamleg ástæða er til
þess. En hitt er jafnvist, að
stjórnarvöldin gætu orðið neydd til
þess að taka í taumana, og skal eg
taka til dæmis ef fara ætti að
þvergirða veginn á hverjum
landamerkjum á akbrautinni hér
austur. | icelandic_fonts/Moirai_One/variant_0.ttf | [
238,
238,
225
] | [
10,
67,
54
] | 23 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
59,
937,
935
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "þarf ekkert að stranda á því. Það er auðvitað, að ef menn rjúka til að undirbúa slíkar girðingar, áður en þeir sækja um leyfið, og það fæst svo ekki, þá geta menn haft tjón eða óþægindi ... | {
"type": "none"
} | |
eftir úrskurði læknis verður eigi fluttur á framfærslusveit
sína sakir sjúkleika.“ Almenna ákvæðið í 63. gr.
fátækralaganna er það, að dvalarsveitin borgi 1/3 af
framfærslukostnaði þurfalings, hvernig sem á stendur,
meðan hann er ekki fluttur á framfærslusveit sína. | icelandic_fonts/Tiro_Kannada/variant_0.ttf | [
245,
244,
243
] | [
41,
1,
24
] | 18 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
403,
930,
592
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "eftir úrskurði læknis verður eigi fluttur á framfærslusveit sína sakir sjúkleika.“ Almenna ákvæðið í 63. gr. fátækralaganna er það, að dvalarsveitin borgi 1/3 af framfærslukostnaði þurf... | {
"type": "none"
} | |
En eg hafði þá heldur andróður af verkfræðingi landsins, því að hann hafði þá hugaað sér
að fá fjárveitingar til brúargerða á öðrum stöðum, og þótti leitt, að eg skyldi vera að grípa
fram í verkahring hans. En nú stend eg betur að vigi, því að nú er í hann á mína hlið, og
hefir lagt það til, að brú verði sett á Ljá, og stjórnin hefir tekið það upp í fjárlagafrumv.
sitt. En brú á Ljá kemur ekki að hálfu gagni nema Fáskrúð verði líka brúuð. Eg sé hér víða í
stjórnarfrumv. og í tillögum fjárlaganefndarinnar, að fé er varið til vega, sem ekki kalla
eina brátt að eins og brú á Fáskrúð. Eg held, að stjórnin hafi slept brú á Fáskrúð vegna
þess, að verkfræðingurinn hafi látið falla orð um það, að þessi á væri alt af fær á fjöru. En
ef hann hefir sagt þetta, sem eg ætla, þá er það sprottið af ókunnugleika hans, því hann;
veit ekki, hvernig þar hagar til á vetrum. Þá liggur oftast í fjörunni krapahrönn og móður,
sem ómögulegt er yfir að komast, nema fyrir fuglinn fljúgandi. Eg veit ekki, hvort menn
hér skilja þetta orð »móður«, en það er algeng mállýzka fyrir vestan. En þegar frost hafa
lengi gengið, þá fer aftur að verða fært á ís. En á meðan krapi og móður er í fjörunni. þá
er áin vita-ófær. Svo stendur líka svo á, að áin er á leið þeirra manna úr norðursýslunni,
úr Skarðstrandarhreppi, Saurbæ, og af Fellströnd og úr Hvammsveit, sem þurfa að vitja
læknis; þeir komast ekki yfir ána, og sjúklingurinn má deyja heima þess vegna. Menn
muna það frá fyrri þingum, að eg hefi borið fram frumv. um að skifta Dalasýslu í tvö
læknishéruð. Þetta var neyðarúrræði, sem gripið var til vegna þess, að Dalamenn gerðu
sér ekki von um að fá umbætur með brýrnar og símana Þegar eg kom þangað vestur í
sumar og gaf þeim nokkra von um að fá síma og brýr, þá hurfu þeir frá að fara enn þá
einu sinni fram á að læknishéraðinu yrði skift í sundur. En þessi brúargerð er líka
nauðsynjámál vegna póstferðanna. Það er. langtum meiri nauðsyn á þessu heldur en að
koma Hvammstangaveginum í samband við þjóðveginn. | icelandic_fonts/Sofia_Sans_Semi_Condensed/variant_0.ttf | [
244,
246,
243
] | [
36,
12,
10
] | 13 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
200,
944,
794
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "En eg hafði þá heldur andróður af verkfræðingi landsins, því að hann hafði þá hugaað sér að fá fjárveitingar til brúargerða á öðrum stöðum, og þótti leitt, að eg skyldi vera að grípa fr... | {
"type": "none"
} | |
notum. Bezta bótin væri því, að dvalarhreppar stæðust allan
kostnað af þurfalingum. | icelandic_fonts/Nunito/variant_0.ttf | [
246,
243,
238
] | [
34,
6,
53
] | 17 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
466,
934,
529
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "notum. Bezta bótin væri því, að dvalarhreppar stæðust allan kostnað af þurfalingum."
}
] | {
"type": "none"
} | |
ýmsar leiðir til þess að lækna þetta mein, en áður en greidd eru
atkv. finst mér að maður verði að fá að vita hvert meinið er. Ef
hér er um allsherjar hækkun að ræða, þá dugir ekki að sprikla,
og þá er þetta frv. gagnslaust. En sé það rétt, að það sé aðeins
eitt félag, eða fá, sem hafa fært verðið upp, en til séu önnur, sem
nú selji steinolíu við vægara verði, þá er auðvitað nokkuð öðru
máli að gegna. Nú hefði verið tækifæri fyrir stjórnina að nota
símann og spyrjast fyrir um orsökina til verðhækkunarinnar hjá
utanríkis ráðuneytinu eða dönskum konsúlum. Það þykist eg
líka vita að hún hafi gert, og vil eg því spyrja hæstv. ráðh (H. H.)
hverjar upplýsingar hann getur gefið deildinni um þetta efni. | icelandic_fonts/Pattaya/variant_0.ttf | [
234,
226,
215
] | [
50,
74,
43
] | 18 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
264,
945,
730
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "ýmsar leiðir til þess að lækna þetta mein, en áður en greidd eru atkv. finst mér að maður verði að fá að vita hvert meinið er. Ef hér er um allsherjar hækkun að ræða, þá dugir ekki að s... | {
"type": "none"
} | |
En það er ekki rétt, að kalla það æsingar, þó að menn
fylgi því máli eindregið fram, er þeir hafa áhuga á. Þegar
svo er, þá er það ekki nema eðlilegt, að menn lýsi
skoðunum sínum fyrir almenningi, og reyni sem unt er,
að beita afli röksemdanna, og lýsa þá og jafnframt
skoðunum þeirra, er á móti mæla, og hreki þær, sem
föng eru. Kalli háttv. þm. S.-Þing. þetta æsingar, þá eru
það þær æsingar, sem hjá verður eigi komist, og þegar
andmælunum er þannig háttað, að véfengd eru réttindi
Íslendinga, þ. e. véfengt, að íslenzkt löggjafarvald hafi
rétt til þess að lögleiða sérstakan fána, þá er sízt að
furða, þótt baráttan geti orðið nokkuð hörð, eða þótt
mönnum sárni það, er sannleikanum og réttinum er
mótmælt. Á því mega menn ekki hneykslast, enda
baráttan einatt skilyrði þess, að sigurinn verði, fyr eða
síðar, unninn. Háttv. 1. þm. Rvk. ( L. H. B.) sagði, að
betur hefði nú verið ástatt, ef frumv.
millilandanefndarinnar frá 1908 hefði eigi verið
hafnað; en þetta er fjarstæða. Því að - eina og háttv. þm.
Dal. (B. J.) hefir tekið fram - fór því svo fjarri, að tillögur
meirihluta millilandanefndarinnar trygðu Íslandi
fullveldi, að þar var þvert á móti öllu fullveldi skýrt og
skilmerkilega afsalað, þar sem fela átti Dönum hermál, | icelandic_fonts/Wittgenstein/variant_0.ttf | [
249,
244,
241
] | [
17,
10,
14
] | 19 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
18,
945,
977
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "En það er ekki rétt, að kalla það æsingar, þó að menn fylgi því máli eindregið fram, er þeir hafa áhuga á. Þegar svo er, þá er það ekki nema eðlilegt, að menn lýsi skoðunum sínum fyrir a... | {
"type": "none"
} | |
Áður en hann kom á fund nefndarinnar, þá hafði nefndin als eigi komið sér saman um það, hverjar kröfur og breytingar -
frá því sem nú er - hún ætti að koma fram með, og var því alsendis óviðbúin að semja eða tala við manninn. Það er auðvitað
þingið, sem á að þekkja þarfir og óskir þjóðarinnar í samgöngumálum, sem öðrum málum, og reyna að fullnægja þeim þörfum
og kröfum, ef þær eru á sanngirni bygðar. Það eða stjórnin fyrir þess hönd á því að eiga frumkvæði í samgöngumálunum og
útvega tilboð um samgöngur, en als eigi skipaútgerðarfélögin, enda gera þau slíkt ekki nema alveg sérstaklega standi á fyrir
þeim, og það vekur jafnvel tortrygni, að minsta kosti hjá mér, þegar slík félög að fyrra bragði fara að koma fram með tilboð,
eins og það, sem nú liggur fyrir þinginu frá Thore-félaginu. Maður skyldi nærri ætla, að svo væri komið fyrir þessu félagi,
að því væri nauðsynlegt, að tilboði þess yrði tekið. Öðru máli er að gegna með Sameinaða félagið. - Félagið það stendur á
jafn-föstum fótum, eftir sem áður, hvort sem þingið semur við það eða ekki og lætur sér því hóflega. Það er að reisa sér
hurðarás um öxl að ætla sér að knésetja það. Og úr óttanum, sem því á að standa af Thorefélags-tilboðinu geri eg lítið.
Umboðsmaður þess var greiðlegur í svörum viðvíkjandi þeim spurningum er nefndin lagði fyrir hann. - Lofaði hann meðal
annars, að félagið skyldi láta nýjan bát ganga með fram Suðurlandi til Austfjarða, og að Botnía skyldi koma í stað Láru
eða Vestu. - Eftir ¾ klukkustundar var hann kvaddur kurteislega, og tók hann það þá fram, að hann vildi fúslega tala
við nefndina og gefa upplýsingar, hve nær sem hún gerði boð eftir sér til þess. Honum var heitið því, að svo mundi gert verða,
en eins og eg hef skýrt frá, þá varð ekki af því. Nefndin gat því ekki búist við því, að hann færi að koma fram með tilboð
að fyrra bragði; það hefði verið, eftir því sem á undan var gengið, að trana sér fram. Háttv. 2. þingm. Rvík. (M. | icelandic_fonts/Festive/variant_0.ttf | [
229,
230,
213
] | [
9,
2,
39
] | 12 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
244,
941,
751
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Áður en hann kom á fund nefndarinnar, þá hafði nefndin als eigi komið sér saman um það, hverjar kröfur og breytingar - frá því sem nú er - hún ætti að koma fram með, og var því alsendis... | {
"type": "none"
} | |
sparisjóði. Þar eru »eignir« þeirra taldar í 5 liðum, sem sé 1)
fasteignaveðskuldarbréf, 2) Sjálfskuldarábyrgðarlán, 3) lán gegn
annari tryggingu, 4) útistandandi vextir, 5) í sjóði. Ef ekki má nú
nota sömu nöfn og stjórnin hefir í opinberum skýrslum, og ekki
samþykkja brt. af því að farið hefir verið eftir dæmi hennar, þá
þykir mér fara að verða nokkuð vandlifað. Það er eitt atriði, sem
allir háttv. þm. sem talað hafa, og þá sérstaklega háttv. umboðsm.
ráðh. (Kl. J.), hafa tekið fram, og það er, að fé sparisjóðanna eigi
að vera óhult. Ef þeir hugga hugsunina til enda og meina eitthvað með
þessu, þá hygg eg, að þeir hljóti að komast að sömu niðurstöðu og
drepið er á í nefndaráliti minni hl., sem sé að greina sundur
sparisjóði og banka. | icelandic_fonts/Ubuntu_Sans_Mono/variant_0.ttf | [
248,
241,
245
] | [
41,
7,
28
] | 12 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
355,
939,
639
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "sparisjóði. Þar eru »eignir« þeirra taldar í 5 liðum, sem sé 1) fasteignaveðskuldarbréf, 2) Sjálfskuldarábyrgðarlán, 3) lán gegn annari tryggingu, 4) útistandandi vextir, 5) í sjóði. Ef... | {
"type": "none"
} | |
ð. | icelandic_fonts/Khand/variant_0.ttf | [
252,
252,
252
] | [
12,
49,
31
] | 22 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
480,
75,
514
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "ð."
}
] | {
"type": "none"
} | |
samið í fyrstu, og augljóst sé tapið, er af því getur stafað, er það bregst. Það, að landsstjórnin geti sagt,
að svo og svo mikið megi menn heimta á viku hverri, og alls ekki meira, án þess að ætla mönnum þó
endurgjald fyrir fjártjónið, er þeir þá bíða, það er því beint brot gegn ákvæðum 50. gr. stjórnarskrárinnar.
Og þótt Danir hafi leyft sér að gera það sem rangt er, þá ætti það fremur að vera oss til viðvörunar en
eftirbreytni. | icelandic_fonts/Hubballi/variant_0.ttf | [
245,
235,
223
] | [
72,
80,
35
] | 11 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
454,
940,
541
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "samið í fyrstu, og augljóst sé tapið, er af því getur stafað, er það bregst. Það, að landsstjórnin geti sagt, að svo og svo mikið megi menn heimta á viku hverri, og alls ekki meira, án ... | {
"type": "none"
} | |
setji skrælingjamót á Íslendinga, að það yrði þeim miklu
fremur til sóma, að verða á undan flestum öðrum þjóðum í
þessu efni.
Framsögumaður minni hlutans (Jón Jónsson, 1. þm. S.-Múl.):
Háttv. þm.N.-Ísf. (Sk. Th.) sagði margt og mikið til að hnekkja
skoðun okkar minnihluta manna, er við höfum látið í ljósi
bæði í nefndaráliti okkar og hér í deildinni. Eg skal nú ekki
fara að rekja lið fyrir lið alt það, er hinn hv.þm. sagði, heldur
að eins benda á einstök atriði. | icelandic_fonts/Podkova/variant_0.ttf | [
246,
239,
238
] | [
46,
6,
35
] | 17 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
318,
909,
412
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "setji skrælingjamót á Íslendinga, að það yrði þeim miklu fremur til sóma, að verða á undan flestum öðrum þjóðum í þessu efni."
},
{
"bbox": [
50,
483,
934,
... | {
"type": "none"
} | |
en álíti þm., að með því að bjóða 12,000 kr. | icelandic_fonts/Abyssinica_SIL/variant_0.ttf | [
244,
241,
238
] | [
25,
70,
44
] | 15 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
485,
660,
510
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "en álíti þm., að með því að bjóða 12,000 kr."
}
] | {
"type": "none"
} | |
eftirlaunalögunum frá 1904, heimtingu á að fá 1/5 launa sinna eða 600 kr.
og að auki 20 kr. fyrir hvert ár, sem hann hefur gegnt embætti sínu. Hafi
hann því verið 20 ár í embætti, þá á hann rjett á að fá 600 kr. + 20 X 20 eða
400 kr., og því alls 1000 kr. á ári. Annar embættismaður með 6000 kr.
árslaunum, sem gegnt hefur embætti jafnlengi, fær eftir sömu reglum 1600
kr. Eftirlaunin verða því hærri, sem launin hafa verið hærri, þó sennilegt
sje, að sá, sem hefur hærri launin, safni meir til elliáranna, en hinn, og sje
ríkari en sá, sem fá á lægri eftirlaunin. Hjer er því farin alveg öfug leið við
það, sem farið er í ellistyrktarsjóðslögunum og um styrk barnakennara, að
láta þá fá hærri styrkinn, sem hærri laun hafa haft og meiru hafa úr að
spila, en hina minna, sem lægra voru launaðir og ver eru staddir, ef að
líkum lætur. Þá var og höggvið niður á því við 2. umr. - til sönnunar því að
hjer væri um eftirlaun að ræða, - að í frv. því, er hjer liggur fyrir, væri
ekkjum og börnum ætlaður styrkur. En ef þetta er skoðað eftir orði og anda
frv., þá vakir þar fyrir sama hugmyndin, sem jeg nefndi áðan, að þetta
væri aðeins uppsparað fje, sem þessir erfingjar eiga sanngirniskröfu til að
fá, er þeir þurfa þess með, og er með því markað spor í þá átt, þótt lítið sje,
sem jeg tel eðlilegt, að stefnt verði í með framtíðinni. Ekkjur konungl.
embættismanna eiga eftirlaunarjett á öðrum grundvelli en þessum. Og ef
fara á út í mismuninn greinilega, þá eru styrktarsjóðirnir trygging gegn
örbirgð og mannrjettindatrygging, en eftirlaunin fæ jeg ekki betur sjeð en
sjeu metorðalaun eða stjettaskifta-trygging, því auðsætt er, hve þau styðja
að stjettaskifting í landinu. Börn embættismanna eiga rjett á styrk til 16
ára, ef þau missa föður sinn, 20–100 kr. hvert árlega, en hálfu rífara gjald,
ef þan eru bæði föður- og móðurlaus, en ekkjurnar 1/10 af launum manns
síns upp að 600 kr. | icelandic_fonts/Noto_Serif_Hebrew/variant_0.ttf | [
233,
233,
211
] | [
65,
29,
71
] | 13 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
135,
944,
859
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "eftirlaunalögunum frá 1904, heimtingu á að fá 1/5 launa sinna eða 600 kr. og að auki 20 kr. fyrir hvert ár, sem hann hefur gegnt embætti sínu. Hafi hann því verið 20 ár í embætti, þá á ... | {
"type": "none"
} | |
. | icelandic_fonts/Courgette/variant_0.ttf | [
235,
237,
224
] | [
45,
62,
28
] | 15 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
481,
58,
513
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "."
}
] | {
"type": "none"
} | |
Eg les hana mér til fullra nytja, og eg býst ekki við að
eg sé betri í latínu heldur en hver meðalmaður frv minni
tíð. Enn má geta þess, að íslenzk málfræði er algerlega
steypt eftir latneskri málfræði Eg benti á það áðan, svo
að eg víki aftur að guðfræðinni, hvað grískukunnátta
væri nauðsynleg fyrir guðfræðinám. Latínukunnáttan er
það engu síður. - Merkustu rit lútersku kirkjunnar eru
auðvitað skráð á latínu, trúarjátningarnar, kirkjufeðurnir
flestir, sumir þeirra rituðu á grísku, skráðu og rit sín á
latneska tungu. Melankton, samverkamaður Lútera,
skráði sín rit á latínu, og yfir höfuð eru öll helztu
trúarrit lútersku kirkjunnar skráð á latínu. Enn skal eg
víkja að einu, sem stendur í sambandi við þetta. Sú
hreyfing er nú uppi í Danmörku, að afnema Garðstyrk til
íslenzkra stúdenta. Ef svo fer, að Garðstyrkurinn verði
afnuminn, þá má ganga að því vísu, að íslenzkir
stúdentar hætti að sækja Kaupmannahafnarháskóla, og
þá rekur að því, að vér höfum ekki einn einasta mann til
að kenna þessa litlu latínu, sem kend er hérna við
mentaskólann. Sama er að segja um grískuna. Ef svo
verður fyrir séð, að enginn maður hér á landi kunni
grísku, þá getur enginn kent guðfræði. Eg vil ennfremur
árétta það, að með því að útrýma möguleikanum til
þess að menn komist niður í þessum fræðigreinum, er
að nokkru leyti raskað menningarsambandi voru við | icelandic_fonts/Epunda_Sans/variant_0.ttf | [
245,
233,
222
] | [
53,
34,
7
] | 21 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
0,
945,
994
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Eg les hana mér til fullra nytja, og eg býst ekki við að eg sé betri í latínu heldur en hver meðalmaður frv minni tíð. Enn má geta þess, að íslenzk málfræði er algerlega steypt eftir latn... | {
"type": "none"
} | |
En um það hefir rannsóknarnefndin á þessu
þingi ekki gefið neitt álit enn mér vitanlega.
En ef nú þetta væri samþykt, sem í frv.
stendur, þá væru menn að mínu áliti sama
sem búnir að brenna skipin á bak við sig og
yrðu nauðugir viljugir að viðurkenna
samninginn, að hverri niðurstöðu sem
rannsóknarnefndin kynni að komast. Þess
vegna hygg eg réttast sé og skynsamlegast
að binda ekki fyrir fram atkvæði sitt í þessu
máli eða með öðrum orðum ákveða ekki neitt
um þetta atriði fyr en rannsóknarnefndin
hefir látið uppi álit sitt um það. Það má líka
líta á þá hlið málsins, að Thorefélagið gæti
brotið samninginn, þó hann reyndist og væri
viðurkendur gildur. En færi svo, þá er það líka
spursmál, hvort félagið hefir ekki samt tilkall
til peninganna jafnt eftir sem áður, ef það
stendur í fjárlögunum, að það og engir aðrir
skuli geta átt tilkall til þeirra. En það er líka
atriði, sem eg ætla lögfræðingunum en ekki | icelandic_fonts/Funnel_Sans/variant_0.ttf | [
245,
244,
243
] | [
57,
50,
58
] | 23 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
18,
936,
977
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "En um það hefir rannsóknarnefndin á þessu þingi ekki gefið neitt álit enn mér vitanlega. En ef nú þetta væri samþykt, sem í frv. stendur, þá væru menn að mínu áliti sama sem búnir að bre... | {
"type": "none"
} | |
hver haft sína skoðun um það, hvort nefndin
sé of dýr eða ekki, en rétt er að geta þess, sem
þegar hefir verið tekið fram í þessu sambandi,
að þar sem talsvert mun seljast af riti
nefndarinnar, þá lækkar það auðvitað
kostnaðarupphæðina að sama skapi. Ekki
skal eg heldur fara mikið út í störf
nefndarinnar, en þó dettur mér það í hug, að
þegar hún var skipuð, þá hafi að einu leyti
verið brugðið frá rangri venju, sem átt hefir
sér stað um milliþinganefndir, að minsta
kosti tvisvar áður. Eg á hér við það, að í þessa
nefnd var enginn maður skipaður úr
stjórnarráðinu. Eg álit sem sé, að það eigi ekki
við nema brýna nauðsyn beri til, því að að
þegar slíkar nefndir hafa gefið skýrslu sína,
þá kemur einmitt til kasta stjórnarinnar að
dæma um gerðir þeirra. | icelandic_fonts/Mogra/variant_0.ttf | [
240,
226,
210
] | [
38,
72,
20
] | 20 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
60,
943,
934
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "hver haft sína skoðun um það, hvort nefndin sé of dýr eða ekki, en rétt er að geta þess, sem þegar hefir verið tekið fram í þessu sambandi, að þar sem talsvert mun seljast af riti nefnda... | {
"type": "none"
} | |
hlutir væru eyddir. Ef Tulinius deyr, þá munu þau ráð upptekin sem
annarstaðar, þar sem um félög er að ræða, að maður er látinn
koma manns í stað, og félagið þarf alls ekki að leggjast niður
fyrir það. Enda eru allajafna fleiri en einn maður á slíkum
skrifstofum, sem eru verkinu vel kunnugir. Hinum háttv. 2. þm.
Rangv. (E. J.) er ekki ástæða að svara; eg hefi hlíft mér við því
hingað til, enda er vörn hans sjaldnast önnur en sú, að gera málið
tortryggilegt, fara utan um aðalkjarnann, en koma ekki nærri
ástæðunum. Hann hefir ekki svarað einni af þeim af ástæðum, er eg
bar fram við 1. umr. þessa máls, og hirði eg því ekki að svara
aukaatriðunum. | icelandic_fonts/Sedan_SC/variant_0.ttf | [
242,
244,
235
] | [
37,
36,
18
] | 15 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
356,
945,
638
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "hlutir væru eyddir. Ef Tulinius deyr, þá munu þau ráð upptekin sem annarstaðar, þar sem um félög er að ræða, að maður er látinn koma manns í stað, og félagið þarf alls ekki að leggjast ... | {
"type": "none"
} | |
Á þingmálafundi í Stykkishólmi var
Samþykt að skora á þingið að hækka
þennan styrk upp í 150 kr. og þá jafnframt
gengið að því vísu, að sami styrkur og áður
yrði settur á fjárlögin. Það hagar svo til, að
skip, sem eru á leið til Stykkishólms, hafa
ekkert til þess að átta sig á við
innsiglinguna, ef ekki er haft leiðarljós
þarna, og verða þau þá að liggja úti við
Elliðaey þegar dimt er. Síðan þetta
leiðarljós kom, hafa skip getað farið
óhindrað alla leið inn að bryggju, þó dimt
hafi verið. Mér er kunnugt um, að
hreppsbúar hafa lagt að mun meira til
vitans en þessum styrk nemur. Eg fer í
breytingartillögunni ekki fram á eins háann
styrk og æskt var eftir á
þingmálafundinum, eg vil láta mér nægja
að fara fram á 100 kr. Nefndin hefir haft
góð orð um að veita styrk þennan, og vona | icelandic_fonts/Noto_Sans_Old_Turkic/variant_0.ttf | [
249,
243,
246
] | [
70,
29,
74
] | 23 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
1,
940,
993
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Á þingmálafundi í Stykkishólmi var Samþykt að skora á þingið að hækka þennan styrk upp í 150 kr. og þá jafnframt gengið að því vísu, að sami styrkur og áður yrði settur á fjárlögin. Það h... | {
"type": "none"
} | |
Það er algerlega á valdi hinnar íslenzku stjórnar. - En hvernig fer ? -
Ráðherra gefur í skyn, að hann hafi sótt málið fast, en Danir (og
þeirra liðar héðan) hafi róið þar á móti öllum árum af fjandskap við
sjálfstæðisflokkinn íslenzka, og ráðherrann lætur hér undan erlenda
valdinu í alíslenzku máli, og er slík frammistaða með öllu óverjandi.
Fyrir því eru engar afsakanir gildar. Ekki skal það efað, að nóg hafi
verið reynt að stæla konungsvaldið héðan í þessu máli gegn
ráðherra, og að ýmsir Danir hafi gengið sama erindið - engu að
síður var það sjálfsögð skylda ráðh. að halda málinu til streitu, úr
því að hann hóf það á annað borð. Konungur gat ekki skipað
honum að skrifa undir ráðstöfun, sem ráðherra vildi ekki sjálfur. -
Því er barið við, að ráðherra hefði þá orðið að fara frá, - eins og það
hefði ekki verið betra en að kúgast - en til þess hefði aldrei komið,
þegar til alvöru kom. Enda hafa blöð Dana játað það síðan (eins og
eg gat um), að þetta mál væri þeim alveg óviðkomandi og færi
einungis milli ráðherra Íslands og konungs, sem vitanlegt var,
hversu ant sem þeim er þó undir niðri að styrkja flokk sinn hér.
Ráðherrann segir í einu bréfi sínu, að konungur geti ekki kúgað
ráðherra til að gera annað en þeim líki. Alveg rétt. Hann þurfti því
ekki að slaka til. Sjálfsagt að láta þá íslenzku þjóðina sjá svart á
hvítu, hvar skórinn krepti. En það kemur ekki fram opinberlega.
Ráðherra hefir leyst konungsvaldið af hólmi og tekið ábyrgðina á
sig. Eftir alt þetta lætur svo ráðherra danska ráðgjafa hafa sig til þess
að taka upp í fjárlagafrumvarpið ákvæðið illræmda um það, að ?
botnvörpusektanna skuli renna í sjóð Dana. - Þetta er gersamlega
réttlaus krafa og beint ofan í lög, bæði dönsk og íslenzk, bæði
»stöðulögin« dönsku, stjórnarskrána sjálfa, 2. gr., og
botnvörpuveiðalögin. - - Framkoma Dana í málinu er líka eftir því. | icelandic_fonts/STIX_Two_Text/variant_0.ttf | [
247,
241,
244
] | [
26,
7,
15
] | 16 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
52,
942,
943
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "Það er algerlega á valdi hinnar íslenzku stjórnar. - En hvernig fer ? - Ráðherra gefur í skyn, að hann hafi sótt málið fast, en Danir (og þeirra liðar héðan) hafi róið þar á móti öllum á... | {
"type": "none"
} | |
sín sem bezt, til heilla og gleði fyrir þjóðina. - Þess vegna mun
eg greiða atkv. með styrkveitingunum, eins og þær komu frá
neðri deild, en móti niðurfærslum háttv. nefndar. Þá kem eg að
2. br.tillögunni, sem mér er ant um, en sú tillaga er viðaukatill.
við 18. | icelandic_fonts/Signika/variant_0.ttf | [
247,
237,
220
] | [
55,
31,
29
] | 17 | 512 | 512 | 140 | center | left | [
{
"bbox": [
50,
410,
923,
584
],
"column": 0,
"paragraph_index": 0,
"paragraph_text": "sín sem bezt, til heilla og gleði fyrir þjóðina. - Þess vegna mun eg greiða atkv. með styrkveitingunum, eins og þær komu frá neðri deild, en móti niðurfærslum háttv. nefndar. Þá kem eg ... | {
"type": "none"
} |
End of preview. Expand
in Data Studio
README.md exists but content is empty.
- Downloads last month
- 673